Mae nosweithiau gwobrau cerddoriaeth y flwyddyn a fu ar y gorwel. Mae hefyd yn ddiwedd degawd felly dyma ddetholiad Owain Schiavone, Golygydd Y Selar o’r deg band a gafodd fwyaf o ddylanwad ar y sin gerddoriaeth gyfoes Gymraeg yn y dim-dimau…

Rhif 10: Texas Radio Band

Heb amheuaeth, dyma fand mwyaf rhwystredig y sin dros y ddegawd a fu! Ffurfiwyd TRB yn ardal Caerfyrddin tua diwedd y 1990au dan arweiniad yr enigma Mathew ‘Mini’ Williams, prif leisydd y grŵp. Ers hynny mae’r aelodaeth wedi gweld nifer o newidiadau, ond yr aelodau craidd ydy Mini, Rhydian ‘Squids’ Jones (bas) a Gruff Ifan (drymiau).

Ers dros ddegawd mae’r grŵp yn cael eu hystyried yn gyffredinol yn un o fandiau gorau’r sin, ond wedi methu â chreu eu marc yn ehangach o ganlyniad i’w diffyg cysondeb. Yn dilyn eu EP cyntaf, ‘Y Tywysoges’, ym 1999 dim ond dwy sengl a dwy albwm, ‘Baccta’ Crackin’ (2004) a ‘Gavin’ (2008) y maen nhw wedi’u rhyddhau. Er hynny, maen nhw’n crafu mewn i’r 10 uchaf.

Rhif 9: Radio Luxembourg / Race Horses

Dewis dadleuol o bosib, o ystyried nad ydyn nhw wedi rhyddhau albwm llawn eto (er bod y cyntaf yn cael ei rhyddhau ddiwedd Ionawr). Ond, does dim dadl ynglŷn â dawn cyfansoddi a photensial y grŵp a ffurfiwyd yn wreiddiol yn Aberystwyth nôl yn 2005. Cyn hynny, roedd dau o’r aelodau, Meilyr a Dylan yn y grŵp Mozz tra bod Alun Gaffey yn parhau i fod yn aelod o Pwsi Meri Mew. Mae’r drymiwr newydd, Gwion Llewelyn, hefyd wedi bod yn aelod o fand Elin Fflur a Papagini.

Dan yr enw Radio Luxembourg fe wnaethon nhw ryddhau tair sengl ac EP ‘Diwrnod efo’r Anifeiliaid’, ac maent eisoes wedi rhyddhau sengl a EP dan eu henw newydd. Mae’r rhain yn haeddu eu lle ar sail y ffaith nad ydyn nhw wedi cyrraedd eu llawn botensial eto, ond yn dal i sefyll allan.

Rhif 8: Mim Twm Llai

‘Prosiect ymylol’ Gai Toms, gitarydd Anweledig oedd Mim Twm Llai i ddechrau, ond erbyn canol y ddegawd roedd y grŵp o ardal Blaenau Ffestiniog yn perfformio a rhyddhau deunydd yn fwy cyson na Anweledig.

Mae Gai Toms yn un o gyfansoddwyr gorau Cymru, ac yn cael ei ystyried yn ‘ Meic Stevens’ newydd ers blynyddoedd. Er bod eu halbwm gyntaf, ‘O’r Sbensh’ (2002) yn boblogaidd, dyma’r wanaf o’r tair i Mim Twm Llai ei rhyddhau gyda ‘Straeon y Cymdogion’ (2005) yn wych, ac ‘Yr Eira Mawr’ (2006) bron cystal. Daeth Mim Twm Llai i ben yn swyddogol yn 2007 wrth i Gai benderfynu perfformio dan yr enw ‘Gai Toms’…pam lai ynte!

Rhif 7: Frizbee

Un arall o stabl lwyddiannus Blaenau. Band tri aelod oedd yn cael eu harwain gan Ywain Gwynedd, gynt o Yr Anhygoel. Ffurfiodd Frizbee yn 2004 gan ryddhau eu halbwm gyntaf, ‘Hirnos’ fwy neu lai yn syth ar eu label eu hunain, Recordiau Cosh.

Roedd eu roc ysgafn a bachog yn boblogaidd o’r cychwyn cyntaf ac roedden nhw’n headlinio gigs ymhen dim. Daeth EP ‘Lennonogiaeth’ i ddilyn yr albwm gyntaf, gydag albwm stiwdio ‘Pendraw’r Byd’, ac albwm ‘Yn Fyw o Maes-B’ yn 2006, ac yna’r albwm ‘Creaduriaid Nosol’ yn 2008.

Yr hyn sy’n nodweddiadol am Frizbee yw eu bod nhw wedi llwyddo i gynnal eu hunain fel band llawn amser am dros flwyddyn, gan berfformio mewn nifer anhygoel o gigs yn y cyfnod hwnnw. Nhw hefyd oedd yr adloniant mewn parti arbennig i groesawu Glyn Wise allan o dŷ’r ‘Brawd Mawr’ yn 2006!

Rhif 6: Kentucky AFC

Ar ddechrau’r ddegawd roedd Huw Owen ac Endaf Roberts yn ysgrifennu a pherfformio fel y Cacan Wŷ Experience, ond yn 2001 ymunodd Gethin Evans â’r parti, newidiwyd enw’r grŵp i Kentucky AFC a ganwyd band roc Cymraeg mwyaf llwyddiannus y ddegawd.

Roedd Kentucky yn fand byw egnïol, swnllyd a hynod o dynn, ond roedden nhw hefyd yn swnio’n dda ar CD. Dim ond un albwm a ryddhawyd ganddyn nhw, sef ‘Kentucky AFC’ yn 2004, ond am albwm! Yn wir, yn ei golofn i gylchgrawn Y Selar yn Rhagfyr 2009, datganodd Barry Chips mae ‘Kentucky AFC’ oedd albwm gorau’r ddegawd a fu.

Chwalodd y grŵp yn 2007, ond mae’r aelodau oll wedi profi llwyddiant gyda phrosiectau Mr Huw (Huw Owen), Endaf Presli (Endaf Roberts) a’r Genod Droog (Gethin Evans).

Rhif 5: Gwibdaith Hen Frân

Ffenomena diweddaraf y sin ac o bosib y band mwyaf poblogaidd ar hyn o bryd diolch i ganeuon bachog fel Coffi Du, Trôns dy Dad a Thwmpath Twrch Daear.

Wedi ffurfio yn 2006, daeth Gwibdaith i amlygrwydd gyntaf wrth gefnogi Mim Twm Llai mewn sawl noson ar daith theatrau trwy’r wlad. Chwyddodd poblogrwydd y grŵp yn dilyn rhyddhau eu halbwm ‘Cedors Hen Wrach’ yn 2007 gyda’r traciau uchod yn dod yn ffefrynnau ar y tonfeddi radio. Daeth ail albwm ‘Tafod dy Wraig’ yn 2008, ac mae’r trydydd ar y gorwel.

Gyda Ukelele, Gitâr acwstig a Bas Dwbl yn offerynnau craidd, byddech chi’n credu eu bod nhw’n fwy o fand tafarn ond mae melodïau, harmonïau a geiriau cofiadwy, ynghyd â phoblogrwydd aruthrol wedi sicrhau lle iddyn nhw ar frig rhestr perfformwyr gwyliau lu.

Rhif 4: Genod Droog

Ffurfiwyd y Genod Droog yn 2005 fel grŵp hip-hop/pop. Cafwyd aelodaeth amrywiol dros dair blynedd eu bodolaeth, ond yr aelodau craidd oedd Dylan ‘Dyl Mei’ Roberts, Gethin Evans, Carwyn Jones, Aneurin Karadog a Ed Holden.

Un albwm a ryddhawyd ganddynt, ‘Ni Oedd y Genod Droog’, a hynny wrth iddynt wahanu yn 2008, felly fel band byw y daethon nhw’n boblogaidd, ac fel band byw gwych y byddan nhw’n cael eu cofio. Roedden nhw hefyd yn nodweddiadol am eu gimics a gallu i greu awyrgylch parti wrth berfformio.

Yn ogystal ag ennill rhai o brif wobrau cerddorol Cymru, mae’n siŵr mae eu huchafbwynt oedd headlinio Sesiwn Fawr Dolgellau yn 2007. Maen nhw’n haeddu lle mor uchel am lwyddo i greu gymaint o argraff mewn cyfnod byr, a sefydlu Ed Holden fel rapiwr gorau Cymru.

Rhif 3: Super Furry Animals

Er mae canu’n Saesneg yn bennaf mae SFA, maen nhw’n haeddu lle mor uchel ar y rhestr am ryddhau un o’r albymau Cymraeg gorau erioed ar ffurf ‘Mwng’ yn 2000.

Trwy gynnal statws a phoblogrwydd rhyngwladol am dros 15 mlynedd, maen nhw hefyd wedi hyrwyddo’r sin Gymraeg yn aruthrol.

Recordiwyd Mwng am £6,000 dros gyfnod o bythefnos, ond dyma’r record iaith Gymraeg mwyaf llwyddiannus erioed, yn cyrraedd rhif 11 yn y siartiau Prydeinig. Cafodd y band hyd yn oed eu llongyfarc