Ail ran dewis Owain Schiavone o’r ddeg cân orau i’w rhyddhau gan artistiaid Cymraeg cyfoes yn 2011. (Darllenwch Ran 1 fan hyn)

5. Boi Bach Skint – Yr Angen

Boi Bach Skint gan Yr Angen

Mae rhywun yn cael ei dynnu at ‘monster hit’ Yr Angen, ‘Nawr mae drosto’ a greodd y fath argraff ar feirniaid Brwydr y Bandiau C2 yn 2010. Mae honno’n gân a hanner rhaid cyfaddef, ond ar ôl gwrando sawl gwaith ar yr albwm cyntaf bach da iawn yma gan Yr Angen, ‘Boi Bach Skint’ ydy’r un sy’n sefyll allan i mi.

4. Bedd – Creision Hud

Bedd gan Creision Hud

Am flwyddyn wych i Creision Hud! Ar ddechrau’r flwyddyn fe gawson nhw’r syniad gwreiddiol o ryddhau sengl newydd bob mis yn ystod 2011, ac ers hynny maen nhw wedi mynd o nerth i nerth. Yn ogystal â’r 12 sengl maen nhw wedi bod yn weithgar iawn yn gwneud Taith Slot Selar, rhyddhau fideos i’w caneuon a chael lot o hwyl wrth ei golwg hi! Mae’n anodd dewis un o’u senglau gan fod nifer yn sefyll allan. Mae ‘Photo’ yn gân dda iawn tra bod ‘Indigo’ yn gân yr haf, ond i mi un o’r senglau cyntaf, ‘Bedd’ ydy’r orau. Mae’r sŵn bach yn wahanol ac yn arafach na’r gweddill, tra bod rhyw deimlad tywyll iawn iddi hefyd.

3. Cariad – Dau Cefn

Cariad gan Dau Cefn

Fel rheol, mae Dau Cefn yn cael eu cysylltu â cherddoriaeth electronica a hip-hop ddigon arbrofol – gweler y traciau ‘Bish Bash Bosh’ a ‘Sbaen’ a gafodd eu rhyddhau ar Y Record Goch ym mis Gorffennaf. Ac yna wele’r faled hyfryd ‘Cariad’, sef cân olaf y casgliad aml-gyfrannog ‘12’ a gafodd ei ryddhau ym mis Rhagfyr. Ar y gwrandawiad cyntaf, mae’n swnio ychydig yn sentimental a chawslyd, ond gwrandwch eto…ac eto os oes amser. Syml ond hynod effeithiol a phrydferth.

2) Cyfoeth Gwlyb – Sen Segur

Cyfoeth Gwlyb gan sensegur

Efallai’r grŵp newydd sydd wedi creu’r mwyaf o argraff yn 2011. Daeth EP cyntaf Sen Segur i’r golwg ym mis Ebrill ac fe hoeliodd traciau gwreiddiol fel ‘Taith Duncan Goodhew’ ac ‘Oswald’ y sylw’n syth. Yn ôl y grŵp yn rhifyn Rhagfyr o’r Selar, mae ‘Cyfoeth Gwlyb’ yn gân am griw o fynaich yn ceisio dianc o dywydd drwg – seicadelia Cwm Penmachno ar ei orau.

1) Brig y Nos – Sibrydion

Does dim amheuaeth mae pedwerydd albwm Sibrydion, Uwchben y Drefn, ydy un o albyms y flwyddyn. Mae gan y brodyr Gwynedd ddawn arbennig i ysgrifennu hit bron iawn fel y maen nhw’n mynnu, ac mae digon o’r rhain ar yr albwm diweddaraf. Ond tra bod ‘Cadw’r Blaidd o’r Drws’ wedi cydio yng nghlustiau DJ’s radio Cymru’n syth, o’r cychwyn cyntaf y gân olaf ar yr albwm, ‘Brig y nos’ ydy’r un sydd wedi sefyll allan i’m clustiau i.

“Pan ‘o ni’n canu ‘Brig y Nos’ ‘o ni’n meddwl ella ‘na honna ‘sa cân ola’r Sibrydion” datgelodd Meilyr Gwynedd yn rhifyn Awst o’r Selar. Mae hynny i’w deimlo o glywed y gân wrth iddo roi pob gronyn o egni mewn i’r vocals. Yn wahanol i rai o ganeuon mwy radio gyfeillgar y grŵp dros y blynyddoedd, dydw i byth yn blino ar glywed hon … a’r gair cyntaf sy’n dod i’r meddwl bob tro ydy ‘tiwn’!

Croeso i chi anghytuno a’r dewis wrth gwrs…

Owain Schiavone sy’n dewis y ddeg cân orau i’w rhyddhau gan fandiau Cymraeg cyfoes yn 2011.

Mae hi wedi bod yn flwyddyn fach dda o ran y cynnyrch Cymraeg newydd sydd wedi’i ryddhau. Mae nifer fawr o albyms newydd wedi dod i’r golwg tra bod eraill wedi penderfynu ar fformat sengl, EP a rhyddhau’n electronig.

Nid yn unig fod nifer y caneuon newydd wedi bod yn gadarnhaol, ond mae amrywiaeth a safon y stwff newydd sydd wedi ymddangos yn gadarnhaol iawn.

Gan fod y fath gyfoeth ar gael i ddewis ohono, dyma grynhoi fy 10 hoff gân o 2011 fel rhyw ’10 uchaf cerddorol’ ar ddiwedd y flwyddyn, gan ddechrau gyda’r 5 cyntaf.

10.  Geiriau Hurt fy Mabi – Plant Duw

Geiriau Hurt Fy Mabi gan Plant Duw

Dwi ddim yn meddwl fod ail albwm Plant Duw, Distewch, Llawenhewch, yn gystal albwm â’r gyntaf, Y Capel Hyfryd, ond mae ‘na ambell berl arno’r un fath! Mae ‘Tawelan’ yn drac gwych, tra bod ‘Nos Da’ yn ddiweddglo epig, ond mae ‘Geiriau Hurt fy Mabi’ wastad yn dod â gwen i’r wyneb yn ffordd ryfedd a ddihafal Plant Duw.

9. V moyn T – Colorama

COLORAMA – V Moyn T gan See Monkey Do Monkey

Y gân sydd wedi ei chwarae fwyaf ar y tonfeddi o’r chwe chân Gymraeg ar y cryno albwm, Llyfr Llywio a ryddhawyd ym mis Hydref. Hawdd gweld pam hefyd wrth i’r riff gitâr ddal eich sylw o’r trawiad cyntaf, gan wneud i chi feddwl fod rhywbeth arbennig ar fin digwydd. Dewis amlwg efallai, ond pan lai!

8. Cerdded – Yr Ods

Cerdded gan label_copa

Mae albwm newydd Yr Ods, Troi a Throsi, yn fwy o gyfanwaith nag eu cynnyrch blaenorol. Mae’n anodd dewis un gân sy’n sefyll allan ond rhaid cynnwys un ar y rhestr gan ei fod yn albwm cystal. Dwi’n hoff iawn o’r gân sy’n rhannu enw’r albwm, ond mae’n siŵr mai’r drydedd cân ar y casgliad, ‘Cerdded’, yw’r fwyaf cofiadwy.

7. Madfall – Jen Jeniro

Madfall gan jenjeniro

Mae feinyl wedi bod yn gyfrwng poblogaidd eleni, ac roedd Jen Jeniro’n un o’r grwpiau i ddefnyddio’r cyfrwng gyda’u EP Swimming Limbs. Efallai nad oedd Madfall mor fachog â’u sengl Dolffin Pinc a Melyn llynedd, ond mae’n arddangos creadigrwydd ac aeddfedrwydd y grŵp sydd wrthi ers chwe blynedd bellach.

6. Dyma Lythyr – Huw M

Dyma lythyr gan gwymon

Fel anrheg Nadolig cynnar wele ail albwm Huw M a ryddhawyd ddiwedd mis Tachwedd. Mae Gathering Dusk yn ddatblygiad o’i record gyntaf Os Mewn Sŵn, ac yn siŵr o ymddangos yn uchel yn rhestrau albyms gorau’r flwyddyn. ‘Dyma lythyr’ ydy ail drac y casgliad newydd ac mae’n crynhoi’r adeiladwaith a phlethiad sy’n nodweddu cerddoriaeth Huw M. Mae ‘Chwyldro Tawel’ ac ‘Ystafelloedd Gwag’ hefyd yn hyfryd.

Dyna ni wedi cyrraedd hanner ffordd…byddai’n rhestru rhifau 5 i 1 fory(cliciwch yma i ddarllen rhifau 5 i 1).

Edward H Dafis
Owain Schiavone sy’n ymateb i’r newyddion fod Edward H. Dafis yn bwriadu ‘ailffurfio’ er mwyn ceisio rhoi hwb i’r sin gerddoriaeth Gymraeg.

Defnyddiol ydy’r cyfryngau newydd ynte.

‘Slawer dydd, pan fyddech yn siarad ar y radio neu’r teledu a ddim yn cael cyfle i ddweud eich dweud yn llawn, roedd yn anodd cael allbwn ar gyfer y pwyntiau a gafodd eu hanwybyddu. Erbyn hyn mae modd ysgrifennu blog / tweet neu debyg i orffen dweud eich pwt.

Bore ddoe, ar raglen radio fore Sul Dewi Llwyd, mae’n debyg i Cleif Harpwood gyhoeddi bod ei grŵp roc o’r 1970au, Edward H. Dafis yn mynd i ‘ailffurfio’ mewn ymdrech i helpu aildanio’r sîn gerddoriaeth Gymraeg.

Y syniad ydy perfformio mewn nifer o gigs, i unrhyw un sy’n awyddus i’w cael nhw, gyda grwpiau cyfoes mewn neuaddau pentref a lleoliadau tebyg yn y gobaith o greu bwrlwm a diddordeb, gan ddenu pobol i gymdeithasu mewn gigs unwaith eto – ‘yr hen ffordd Gymreig’ fel petai.

Gan fod Edward H. Dafis yn grŵp hynod boblogaidd nôl yn y 1970au – efallai‘r grŵp Cymraeg mwyaf poblogaidd erioed – does dim syndod fod rhai o’r cyfryngau wedi neidio ar y newyddion.

Fe gefais wahoddiad i gyfrannu i drafodaeth ar raglen Taro’r Post ar Radio Cymru heddiw i drafod potensial hyn.

Dim gwrthwynebiad

Rhaid nodi’n gyntaf nad ydw i’n gwrthwynebu’r syniad o gwbl, a dw i’n croesawu’r ffaith fod Cleif a rhai o gyn aelodau eraill Edward H. yn awyddus i geisio helpu’r sîn. Yr hyn dwi’n ofni ydy na fydd y syniad yn llwyddo i gael yr impact maent yn ei obeithio.

Dwi ddim yn or-hoff o  grwpiau’n ailffurfio – er bod nostalgia heb os yn creu diddordeb, yn aml iawn siomedig yw’r perfformiad o’i gymharu â’r atgofion rhamantus sydd gan y gynulleidfa.

Ro’n i’n falch felly o glywed Cleif yn dweud bod llawer o ganeuon newydd ar y gweill ganddyn nhw, ac yn wir mai nid dan enw ‘Edward H. Dafis’ y bydden nhw’n perfformio wedi’r cyfan. Er hynny, gan nad oes enw arall wedi ei grybwyll eto, byddai’n cyfeirio atyn nhw fel Edward H. Dafis am y tro!

Mae’n syniad diddorol, ac fe fydd yn ddiddorol ei weld yn datblygu, ond mae nifer o ffactorau sy’n rhaid eu hystyried.

Cynulleidfa

Does gen i ddim amheuaeth y bydd fersiwn newydd Edward H. yn denu cynulleidfaoedd i’w gigs. Y broblem yw mai eu cynulleidfa wreiddiol fydd y mwyafrif helaeth o’r rheiny h.y. pobol sydd bellach yn eu 40au, 50au neu hŷn – nid dyma’r bobol sy’n mynd i gynnal y sin gerddoriaeth Gymraeg cyfoes mae arnaf ofn.

Gobeithio fy mod yn anghywir, ac y bydd rhannu lineup gyda bandiau ifanc yn tynnu cymysgedd o wahanol oedran i’r gigs … ond dwi’n amheus o hynny.

Os nad ydy pobol ifanc yn mynd i weld bandiau cyfredol yn perfformio rŵan, ydyn nhw’n mynd i fynd gan fod grŵp o’r gorffennol yn mynd i’w denu nhw? Ydy pobol ifanc isho mynd i ddigwyddiadau lle mae rhan helaeth o’r gynulleidfa yn llawer hŷn na nhw? Go brin.

Lleoliadau

Pan oedd Edward H. yn eu hanterth, roedd cynnal gig mewn Neuadd Bentref yn rhywbeth digon naturiol – nid felly bellach.

Mae rhai neuaddau wedi llwyddo i gael grant loteri neu debyg i’w adnewyddu, ond ar y cyfan mae’r adeiladau yn hen ac yn anaddas ar gyfer gigs erbyn hyn mae arna’i ofn.

Rhaid cael bar hefyd i ddenu cynulleidfa, ac mae hyn yn gallu bod yn drafferthus o safbwynt trwyddedu a logistics.

Mae costau trefnu gigs yn uwch nag yr oedden nhw hefyd – mae sain a goleuo da yn gallu bod yn gostus iawn, tra bod pris petrol yn codi costau perfformwyr, heb sôn am gostau marchnata angenrheidiol.

Hyrwyddwyr

Mae hyn yn dod â mi i un o ddiffygion pennaf y sin Gymraeg ar hyn o bryd, sef diffyg hyrwyddwyr profiadol a da.

Oes, mae ‘na ambell hyrwyddwr yn gwneud gwaith da ar hyn o bryd, ond prin iawn ydy’r rhain ar y cyfan. Mae angen gwneud llawer iawn mwy na chreu digwyddiad Facebook a thrydar ambell waith i ddenu cynulleidfa i unrhyw fath o ddigwyddiad.

Dwi’n siŵr na fydd prinder o bobol yn gwirfoddoli i drefnu gigs i Edward H., ac efallai y bydd enw a heip yr ‘ailffurfio’ yn ddigon o gario’r gigs hynny. Ond beth sy’n digwydd pan fydd y gig nesaf, gig heb enw a heip Edward H.?

Profiad defnyddiol

Un peth gwerthfawr y gall aelodau Edward H. ei gynnig i’n bandiau ifanc ydy profiad wrth gwrs.

Er ei bod yn oes aur o ran pobol oedd yn mynychu gigs byw, roedd rhaid i grwpiau Cymraeg weithio’n llawer caletach i gael sylw yn ystod cyfnod Edward H. Doedd dim S4C, doedd dim C2, a doedd dim cystadlaethau fel brwydr y bandiau gyda chyfleoedd i ennill gwobrau hael.

Roedd rhaid i grwpiau greu buzz a diddordeb dros eu hunain, a dros y cyfnod nesaf bydd hi’n fwyfwy anodd i grwpiau cyfoes ffeindio allbwn ar gyfer eu cerddoriaeth.

Felly dyna rai o’r bygythiadau ac ambell elfen gadarnhaol i’r syniad yn fy marn i. Mae modd datrys rhai o’r problemau wrth gwrs, a dwi’n weddol sicr y byddai taith neu gyfres o gigs gyda fersiwn o Edward H. yn llwyddiannus ac yn denu cynulleidfaoedd.

Yr hyn dwi’n amheus ohono yw’r effaith hirdymor ar y sîn – mae angen gwaith ar lefel lawer ehangach, ond chwarae teg i Cleif a’r bois am drio.

Mae Ryan Giggs wedi bod yn seren fytholwyrdd yn nhimau gorau Syr Alex
Owain Schiavone sy’n talu teyrnged i un o reolwyr gorau hanes pêl-droed wrth iddo ddathlu 25 mlynedd wrth y llyw yn Man Iw…

Gan fod pawb arall wrthi, ac fel cefnogwr Man Iw fy hun, fedrwn i ddim peidio ag ysgrifennu pwt am Syr Alex Ferguson y penwythnos yma.

Dydd Sul, bydd Fergie yn dathlu chwarter canrif yn reolwr tîm United. Mae wedi sefydlu ei hun yn un o’r rheolwyr mwyaf llwyddiannus yn hanes y gêm.

Yr ystadegau pwysig – 12 teitl Uwch Gynghrair Lloegr; 5 cwpan FA Lloegr; 4 Cwpan y Gynghrair; 2 deitl Cynghrair y Pencampwyr a Chwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop.

Mae Ferguson wedi rheoli tîm Manchester United mewn 1,409 o gemau, a dim ond 247 o’r rheiny y mae wedi eu colli.

Mae ei record fel rheolwr yn syfrdanol a does neb arall yn dod yn agos ato yn hanes pêl-droed Lloegr, tra mai ychydig iawn sy’n gallu cystadlu unrhyw le yn y byd.

Beth sy’n anodd i’w gredu erbyn hyn yw fod Yr Albanwr  yn agos iawn i golli ei swydd ym 1990. Mae llawer yn credu mai gôl Mark Robins yn erbyn Nottingham Forest yn nhrydedd rownd Cwpan yr FA achubodd ei groen – aeth United ymlaen i ennill y gwpan, sef y tlws cyntaf o nifer i’r rheolwr.

Yn yr oes sydd ohoni, ychydig iawn o reolwyr sy’n para mwy na phum mlynedd mewn swydd, heb sôn am bump ar hugain! Mae Ferguson yn enghraifft prin iawn.

Penderfyniad

Un o nodweddion amlycaf Ferguson yw ei benderfyniad a’i awydd i wella a phrofi mwy o lwyddiant. Fe fydd yn 70 oed ym mis Rhagfyr ond mae’r penderfyniad yna’n dal i lifo trwy ei wythiennau.

Mae gwytnwch yn nodwedd amlwg arall o’i gymeriad. Yn ddiweddar, ar ôl colli’n drwm i Manchester City ar dir sanctaidd Old Trafford, fe ddisgrifiodd Ferguson y diwrnod fel y gwaethaf yn ei yrfa’n rheolwr.

Er hynny, sawl gwaith mae’r rheolwr wedi adfer ei dîm o sefyllfa o’r fath? Sawl gwaith mae cefnogwyr timau eraill a sylwebyddion wedi datgan fod y dyddiau da ar ben tra bod Ferguson yn brysur yn cynllunio sut i ailadeiladu tîm newydd.

Yn ystod ei gyfnod fel rheolwr, mae’n deg dweud ei fod wedi llwyddo i adeiladu, neu ailadeiladu, o leiaf tri tîm ‘gwych’:

i)                    Y tîm enillodd y gynghrair am y tro cyntaf yn nhymor 1992-93

ii)                   Y tîm enillodd Gynghrair y Pencampwyr ym 1999

iii)                 Y tîm gurodd y ‘bygythiad newydd’, Chelsea, i ennill Cynghrair y  Pencampwyr am yr eilwaith yn 2008

Wrth gwrs, roedd un Cymro, Ryan Giggs, yn y tri tîm!

A fyddech chi’n betio yn erbyn ei weld yn ailadeiladu’r tîm eto ar ôl y chwalfa yn erbyn City?

Yn ganolog i lwyddiant Ferguson mae ei bwyslais ar ddatblygu talent ifanc, yn ogystal â phrynu’n graff yn y farchnad. Er ei fod wedi gwneud rhai camgymeriadau mawr wrth arwyddo chwaraewyr, mae llawer iawn mwy o enghreifftiau llwyddiannus.

Beth sy’n cael llai o sylw yw ei allu i wybod pryd i werthu chwaraewr – roedd yn gwybod yn union pryd roedd yn amser i gael gwared ar sêr fel Paul Ince, Andrei Kanchelskis ac yn fwy diweddar Christiano Ronaldo. Does ganddo fawr o feddwl o egos mawr – does neb yn fwy na’r clwb.

Y gorau a’r gwaethaf

Eto, gan fod pawb arall wrthi, dyma dîm gorau cyfnod Ferguson yn fy marn i:

1. Peter Schmeichal
2. Gary Neville
3. Denis Irwin
4. Jaap Stam
5. Gary Pallister
6. Roy Keane
7. Eric Cantona
8. Paul Scholes
9. Ruud van Nistelrooy
10. Christiano Ronaldo
11. Ryan Giggs

A jyst i ddangos nad ydw i’n gwbl un llygeidiog, dyma’r XI gwaethaf hefyd:

1. Massimo Taibi
2. Pat McGibbon
3. Colin Gibson
4. William Prunier
5. Eric Djemba-Djemba
6. Kleberson
7. Juan Sebastian  Veron
8. Karel Poborsky
9. Bebe
10. David Bellion
11. Jordi Cruyff

Proffil Twitter capten Cymru, Aaron Ramsey
Pwy sy’n cyrraedd XI cyntaf trydarwyr pêl-droed Cymru – Caio Higginson ac Owain Schiavone sy’n dewis y tîm.

Mewn oes lle mae athletwr proffesiynol yn gallu cyfathrebu’n uniongyrchol gyda’r byd trwy ddefnydd cyfryngau cymdeithasol, mae un clwb pêl-droed o Fecsico wedi ceisio dull anarferol o gynyddu eu dilyniant Twitter.

Yn hytrach nag argraffu enwau eu chwaraewr ar gefn eu crysau, mae clwb pêl-droed Jaguares, wedi dodi dolenni Trydar y chwaraewyr ar gefn eu crysau.

Dyma ymgais Golwg360 felly i greu tîm cenedlaethol Cymru ar sail perfformiad y chwaraewyr ar Twitter.

1. @greathover32 – Does gan Wayne Hennessey ddim cyfrif tra bod y cyfrif @boazmihillHCFC yn ymddangos i fod yn un ffug, felly Jason Brown o Aberdeen sy’n cael ei le yn gôl.

2. @jazzrichards – ychydig o amddiffynwyr Cymru sy’n trydar yn anffodus, felly mae cyfle i amddiffynnwr Ifanc Abertawe, a chapten tîm dan 21 Cymru, Jazz Richards

3. @Chrisgunter16 – Mae cefnwr Nottingham Forrest yn drydarwr rheolaidd ac felly’n cadw ei le fel cefnwr chwith.

4. @AshWills84 – Un o’r chwaraewyr cyfredol prysuraf ar Twitter, felly’n graig yng nghanol yr amddiffyn.

5. @25davidstephens – Does dim golwg o’r ddau Collins, Darcy Blake na Danny Gabbidon ar Twitter felly David Stephens ifanc o Hibernian sy’n cael ei gyfle wrth ochr Williams yng nghanol yr amddiffyn.

6. @DaveEdwards4 – wedi cael digon o amser i drydar wrth wella o anaf hirdymor ac yn cael ei le yng nghanol cae.

7. @joe16led – heb gael llawer o lwc gyda Celtic nac anafiadau’n ddiweddar felly bydd Joe Ledley’n falch o gael ei le yn ein XI ar draul @Joe_Allen1 sydd wedi cloi ei gyfrif!

8. @Hal_RK – mae Hal Robson Kanu yn cael ei le yn nhîm Reading eleni ac yn ennill ei le yn nhîm Trydar Cymru hefyd.

9. @churchy18 – Mae Simon Church yn bartnar i @Hal_RK yn nhím Reading ac yn dipyn o fêts gydag ‘e ar Twitter hefyd.

10. @aaronjramsey – un lled ddiweddar i Twitter ydy capten Cymru ond mae ei drydar wedi bod yn prysuro dros yr wythnosau diwethaf.

11. @RobertEarnshaw – bron i 2000 o negeseuon hyd yn hyn ac yn cael ei le yn yr ymosod cyn @stevemorison sydd heb drydar eto a @bellamyofficial sydd heb ddangos digon o ymroddiad gyda dim ond dwy neges hyd yn hyn

Eilyddion:  @DavidCornell27, @Joe_Allen1; @Jack_Collison; @OwainTJones, @stevemorison – bydd angen i Collison, Morison a Jones drydar o leiaf unwaith cyn cael eu hystyried yn y tîm nesaf

Hen Stejars: @JohnHartson10, @RobbieSavage8, @carlrobinson33 – trwy lwc, mae digon o chwaraewyr ifanc yn trydar sy’n golygu nad oes rhaid troi at chwaraewr canol cae y New York Bulls, Carl Robinson!

Hyfforddwr: @raymondverheije – yn anffodus, does dim cyfrif swyddogol gan Gary Speed ar Twitter eto, felly ei ddirprwy, ac un o’r trydarwyr mwyaf dryslyd, Raymond Verheije sydd yng ngofal y tîm.

Ydan ni wedi methu rhywun? Oes digon o’r hen fois yn Trydar i greu tîm pump bob ochr? Croeso i chi adael sylwadau isod.

Joe Allen - dechrau cipio'r penawdau
Wedi bod yn benwythnos da i’r Cymry yn yr Uwch Gynghrair yn ôl Owain Schiavone.

Gan anghofio am ymddangosiad Gareth Bale mewn crys glas tîm Prydeinig … am benwythnos gwych i chwaraewyr Cymru yn yr Uwch Gynghrair.

Sgoriodd Bale ddwy gôl wych wrth i Spurs guro QPR o 3 – 1 bnawn ddoe.

Mae’r asgellwr wedi cael dechrau digon tawel i’r tymor o’i gymharu’r impact roedd wedi cael ar y gynghrair ac ar Ewrop tua’r adeg hyn llynedd.

Er ei fod wedi bod ar dân i Gymru yn y pedair gêm ddiwethaf, nid yw wedi llwyddo i danio cystal yng nghrys gwyn Spurs, ond heb os roedd yn un o’r sêr mwyaf disglair ar y cae ddoe mewn perfformiad disglair iawn gan dîm Harry Redknapp.

Rhediad da Ramsey

Roedd yn benwythnos da iawn i gapten Cymru, Aaron Ramsey hefyd wrth i Arsenal sicrhau buddugoliaeth gofiadwy o 5 – 3 yn y gêm ddarbi yn Chelsea.

Er mai hattrick Robin Van Persie oedd yn llenwi penawdau’r papurau dydd Sul, roedd sawl un yn tynnu sylw at gyfraniad y Cymro a rhai wedi ei enwi’n seren y gêm.

Mae Ramsey ar rediad da yn nhîm Arsenal, ac mae wedi dod yn fwyfwy i sylw’r cyfryngau ers sgorio gôl fuddugol Arsenal yn y funud olaf yn erbyn Marsaille yng Nghynghrair y Pencampwyr wythnos diwethaf.

Yn ôl Arsene Wenger, mae Ramsey bron iawn yn ôl i’w orau ar ôl cyfnod hir yn gwella o’r anaf erchyll a gafodd flwyddyn a hanner yn ôl.

Cofiwch chi, dwi ddim yn siŵr os ydy’r darn o gelf mae’r Cymro ifanc wedi bod yn prysur ddatblygu ar ei goes chwith dros y misoedd diwethaf yn gymorth neu beidio.

Allen yn allweddol

Un arall sydd wedi dechrau dal sylw’r wasg a chyfryngau ar lefel Prydeinig (o’r diwedd!?) ydy Joe Allen o Abertawe.

Fe sgoriodd Allen ei ail gôl mewn dwy gêm gynghrair yn olynol ym muddugoliaeth Abertawe yn erbyn Bolton ddydd Sadwrn, ac roedd yn rhannu penawdau adroddiadau’r gêm gyda Danny Graham ddoe.

Mae cefnogwyr Abertawe wedi bod yn sôn am y boi yma ers blynyddoedd, tra bod cefnogwyr Cymru wedi deffro i’w botensial yn dilyn perfformiadau effeithiol iawn yn erbyn Y Swistir a Bwlgaria ddechrau’r mis.

Erbyn hyn mae dechrau creu argraff y tu hwnt i Glawdd Offa, The Independent on Sunday yn un o’r rhai i’w enwi’n seren y gêm.

Yn sicr mae’n mynd i fod yn chwaraewr allweddol i Abertawe wrth iddyn nhw geisio cadw ei lle yn yr Uwch Gynghrair eleni.

Morison

Fis yn ôl, do’n i ddim yn rhy siŵr o Steve Morison fel ateb i broblemau Cymru yn arwain y llinell flaen, ond roedd ei berfformiad yn erbyn Y Swistir yn un arbennig o dda.

Mae’r ymosodwr mawr yn dechrau sefydlu ei hun yn nhîm Norwich, ac fel chwaraewr yn yr Uwch Gynghrair.

Sgoriodd Morison ei drydedd gôl o’r tymor i Norwich bnawn Sadwrn, wrth iddyn nhw gipio pwynt yn erbyn Blackburn i’w cadw’n hanner uchaf yr Uwch Gynghrair.

Mae cynnydd Morison yn y gêm wedi bod yn anhygoel – dim ond ers tair blynedd mae wedi bod yn chwarae yng Nghynghrair Lloegr o gwbl, a dim ond gwella ymhellach y bydd yn gwneud o chwarae’n rheolaidd yn yr Uwch Gynghrair.

Yr unig beth sy’n fy mhoeni i am Morison ydy mai 5 ydy’r rhif carfan sydd ganddo yn Norwich – tydi’r peth ddim yn naturiol i ymosodwr siŵr!

Gareth Bale mewn crys hyfforddi Cymru!
Owain Schiavone sy’n trafod y cecru sydd wedi ailgydio ynglŷn a’r tîm pêl-droed Prydeinig yn y Gemau Olympaidd blwyddyn nesaf.

Wythnos diwethaf fe ryddhawyd lluniau o seren tîm pêl-droed Cymru, Gareth Bale, yn gwisgo crys pêl-droed Prydain ar gyfer Gemau Olympaidd Llundain 2012.

Dim ond crys cefnogwyr oedd hwn gan gwmni Adidas, yn hytrach na’r crys fydd yn cael ei ddefnyddio gan y tîm yr haf nesaf – bydd hwn yn cael ei ryddhau rhywdro yn y flwyddyn newydd mae’n debyg.

Er hynny, mae wedi bod yn ddigon i gorddi’r dyfroedd unwaith eto ynglŷn â’r ddadl dros ac yn erbyn cael tîm pêl-droed Prydeinig yn y gemau blwyddyn nesaf.

Yn y gornel goch…

Mae Cymdeithasau pêl-droed Cymru, Yr Alban ac Iwerddon wedi datgan yn glir eu bod yn erbyn yr egwyddor, ac mae llywydd y Gymdeithas Gymreig, Phil Pritchard wedi ategu hynny ers i’r llun o Bale ymddangos, gan ddatgan ei siom am y llun hefyd.

Mae tipyn o anghytuno am y mater ymysg cefnogwyr Cymru hefyd. Mae ymddangosiad y llun wedi arwain at drydar gwyllt tra bod rhaid i Dylan Jones ymdebygu i ddyfarnwr bocsio wrth i’r sylwebyddion Gary Pritchard ac Iwan Arwel ddadlau am y peth ar raglen Ar y Marc fore Sadwrn.

Yn bersonol, dwi’n deall uchelgais chwaraewyr gwych fel Bale ac Aaron Ramsey i chwarae ar y lefel uchaf o bêl-droed – wrth gwrs fy mod i, mae unrhyw chwaraewr eisiau cyrraedd y lefel uchaf posib.

Beth dwi’n methu ei ddeall ydy pam yn y byd felly fydden nhw eisiau gwastraff eu hamser yn cymryd rhan yn nhwrnament bêl-droed y Gemau Olympaidd!?

Digwyddiad ymylol iawn ydy’r gystadleuaeth bêl-droed yn y Gemau Olympaidd- y trac athletau ydy prif ffocws y gemau, tra bod i felodrôm seiclo a’r pwll nofio hefyd yn uchafbwyntiau i’r rhan fwyaf.

Dwi’n foi ffwtbol, ond fedra i’n onest ddim dweud wrthoch chi pwy enillodd aur ar y maes pêl-droed yn Beijing yn 2008.

Wedi dweud hynny, dwi’n cofio fod Usain Bolt wedi dod cipio sylw’r byd ar y trac, dwi’n cofio gorchestion Chris Hoy yn y felodrôm…a dwi hyd yn oed yn cofio enw Michael Phelps fel yr un a greodd y penawdau yn y pwll nofio!

Uchelfan pêl-droed? Dim gobaith

Tydi’r pêl-droed jyst ddim yn bwysig yng nghyd destun y Gemau Olympaidd, a’r hyn sy’n fy siomi braidd gan Bale a Ramsey ydy eu diffyg uchelgais trwy roi gymaint o bwyslais ar fod eisiau cymryd rhan.

Nid yw’r Gemau Olympaidd yn agos at fod yn un o uchafbwyntiau’r byd pêl-droed – Cwpan y Byd, Pencampwriaethau Ewrop a Chynghrair y Pencampwyr ydy’r lefel uchaf y dylai chwaraewyr ifanc Cymru dargedu.

Mae Bale a Ramsey wedi bod yn ddigon lwcus i gystadlu yng Nghynghrair y Pencampwyr yn barod – dylen nhw fod yn canolbwyntion felly ar gyrraedd y ddwy gystadleuaeth arall uchod, a dim ond gyda Chymru maen nhw’n gallu cyflawni hynny.

I bob pwrpas, cystadleuaeth ieuenctid ydy’r gystadleuaeth bêl-droed yn y Gemau Olympaidd – twrnament bach i chwaraewyr dan-23 gydag ambell hen stejar wedi eu taflu mewn.

Yn ogystal â’r tri cystadleuaeth dwi eisoes wedi’i nodi, mae Uwch Gynghrair Lloegr yn lwyfan pwysicach i bêl-droediwr na’r Gemau Olympaidd.

Bydd gêm bêl-droed olaf y Gemau Olympaidd yn cael ei chwarae ar 11 Awst – wythnos cyn i gemau’r Uwch Gynghrair ddechrau. Dwi’n synnu’n fawr nad yw’r rhan fwyaf o reolwr yr Uwch Gynghrair wedi mynegi pryder am hyn, yn yr un modd ag y mae Malky Mackay o Gaerdydd wedi gwneud.

Un peth ddywedodd Gary Pritchard ar Ar y Marc, oedd fod hyn y gyd yn ‘PR gwych’…a do’n i heb ystyried hynny’n iawn ynghynt.

Heb os mae’r holl drafod a dadlau’n codi proffil y gystadleuaeth bêl-droed yn y Gemau Olympaidd, a bydd hynny’n hwb i werthiant tocynnau mae’n siŵr.

Mae’n dod yn fwy fwy amlwg mai stunt PR glyfer ydy’r holl fater a fod trefnwyr Llundain 2012 am i’r trafod a dadlau barhau. Fel arall, petai nhw wir am geisio meddalu rhywfaint ar agwedd y gwledydd Celtaidd a’u cefnogwyr, does bosib na fydden nhw wedi penodi’r Sais, Stuart Pearce i reoli’r tîm gan droi at y Gwyddel Martin O’Neill neu’r Cymru Mark Hughes yn ei le?

Owain Schiavone sy’n trafod yr angen i stopio siarad am y siom, ond yn hytrach i’w ddefnyddio i danio’r dyfodol.

Does dim byd sicrach….mae chwaraeon yn gallu bod yn greulon.

Wedi blasu sawl siom ym myd y campau dros y blynyddoedd – Cymru v Rwsia yn 2003 a’r Scarlets v Caerlŷr 2002 ymysg y mwyaf poenus o hyd – ro’n i’n ymwybodol iawn o hynny cyn y penwythnos.

Er hynny, fel pob Cymro arall dwi’n siŵr, bydd siom a phoen natur colled Cymru fore Sadwrn yn byw’n hir yn y cof.

Penderfyniad dadleuol

Fel gydag unrhyw gêm ddadleuol, roedd disgwyl i’r cyfryngau drafod amgylchiadau’r canlyniad yn helaeth, ac mae hynny wedi digwydd, ond dwi’n siomedig fod y drafodaeth yn dal i fod mor negyddol dros ddeuddydd ar ôl y digwyddiad.

Oedd, roedd penderfyniad y dyfarnwr yn un dadleuol, ond nid fi oedd yr unig un oedd yn ofni’r gwaethaf wrth weld y dacl ac yna gafodd ryddhad byrhoedlog o glywed Gwyn Jones yn dweud cyhoeddi mai melyn oedd lliw’r garden.

Dwi ddim yn meddwl am eiliad fod Sam Warburton wedi ceisio troseddu – roedd gwahaniaeth maint a chryfder y ddau chwaraewr yn ffactor fawr yn yr hyn ddigwyddodd. Yn anffodus, wrth i’r Cymro sylweddoli beth oedd yn digwydd fe geisiodd ryddhau’r  Ffrancwr ac yn anffodus fe wnaeth hynny i bethau edrych yn waeth – sod’s law.

Mae sawl un llawer mwy gwybodus na fi wedi nodi mai’r anghysondeb rhwng dyfarnwyr ydy’r broblem, ac o weld rhai sefyllfaoedd tebyg yn ystod y bencampwriaeth rhaid cytuno a hynny, ond dyna ydy chwaraeon a heb ddehongliad dyfarnwyr fe fyddai’r gêm yn llawer mwy diflas.

Cyfle i brofi pwynt

Y peth mwyaf siomedig ydy sylweddoli y dylai Cymru fod wedi ennill beth bynnag, a dwi’n siŵr mai dyna yw’r peth mwyaf poenus i’r chwaraewyr orfod goddef.

Eto, dyna greulondeb chwaraeon – nid y tîm gorau sy’n ennill bob amser (jyst gofynnwch i Seland Newydd ar sail y ddau Gwpan y byd diwethaf) – ond mae’n rhan o’r hyn sy’n gwneud byd y campau mor gyffrous.

Rhywbeth arall sy’n wych am chwaraeon, yw bod yna wastad gêm arall ar y gorwel ac erbyn hyn fe ddylen ni oll fod yn troi ein sylw tuag at gêm nesaf Cymru yn erbyn Awstralia.

Nid dyma’r gêm roedd Cymru am ei chwarae’r penwythnos nesaf, ond dwi’n weddol sicr y byddan nhw’n benderfynol o’i hennill erbyn hyn a dangos i bawb beth sy’n cael ei golli yn y ffeinal.

Hen ben ar ysgwyddau ifanc

Mae’n anodd iawn anghofio am y siom, ac efallai y dylid ei gofio er mwyn gallu ei ddefnyddio fel arf yn y dyfodol.

Bydd y tîm, a Sam Warburton yn arbennig, yn gryfach o’r profiad yma.

Mae proffesiynoldeb ac aeddfedrwydd Warburton wedi creu argraff ar bawb yn ystod y bencampwriaeth. Mae ei arweiniad trwy esiampl ar y cae, ac oddi-arno wedi bod yn rhyfeddol i ddweud y lleiaf.

Yr hyn sydd wedi creu’r mwyaf o argraff arnaf i yw’r modd y mae Warburton wedi ymddwyn ers ei dacl anffodus ar Vincent Clerc.

Fe dderbyniodd y capten ei gosb heb gŵyn. Er bod y siom yn amlwg ar ei wyneb wrth iddo eistedd wrth ochr y cae, doedd dim dagrau na hunan dosturi.

Ers y gêm, nid yw’r capten wedi dangos unrhyw ddicter at y dyfarnwr na’r gwrthwynebwyr a gyfrannodd at y penderfyniad. Doedd dim grwgnach chwaith am y tair wythnos o waharddiad a gafodd gan y Bwrdd Rygbi Rhyngwladol ddoe – er na fydd modd i Warburton chwarae, fe bwysleisiodd fod ei ffocws yn gyfan gwbl ar y gêm am y trydydd safle erbyn hyn.

Mae aeddfedrwydd gŵr mor ifanc wedi bod yn ysbrydoliaeth.

Dyfodol disglair

Mae ymddygiad Warburton yn esiampl o bob chwaraewr rygbi ifanc a sawl un hŷn…heb sôn am ganran fawr o beldroedwyr proffesiynol.  Mae hefyd wedi sicrhau ei statws fel capten ar ei wlad am flynyddoedd  i ddod dwi’n amau.

Dan arweiniad y capten ifanc fe ddylai fod gan dîm rygbi Cymru flynyddoedd cyffrous o’u blaen, ond mae’n rhaid i’r garfan ifanc ymateb yn gadarnhaol i’r siom maent wedi’i brofi.

Dyna sy’n gwneud y gêm ddydd Gwener mor bwysig yn fy marn i – mae’n gyfle i weld gwir gymeriad y tîm addawol yma. Ar hyn o bryd, mae’r Cymry’n gadael Cwpan y Byd gydag edmygedd y byd rygbi, ac mae’n bwysig eu bod yn gadael ar y nodyn uchaf posib gan sicrhau’r trydydd safle.

Tydi trafod a chwyno am y gorffennol ddim yn mynd i roi Cymru yn y ffeinal Cwpan y Byd 2011, ond wrth edrych i’r dyfodol a thrafod llwyddiant annisgwyl y tîm dros yr wythnosau diwethaf, gobeithio y gallwn edrych ymlaen at weld y tîm yn ffeinal Cwpan y Byd 2015.

Gary Speed
Yn dilyn buddugoliaeth a pherfformiad da iawn yn erbyn Y Swistir yn Stadiwm Liberty nos Wener, Owain Schiavone sy’n awgrymu beth fydd cefnogwyr Cymru’n gobeithio ei weld gan ddynion Gary Speed ym Mwlgaria heno

Canol cae Cymru am y ddeng mlynedd nesaf

Dwi wedi sôn o’r blaen am yr opsiynau sydd gan Gymru o ran chwaraewyr canol cae erbyn hyn. Gyda Joe Ledley, Jack Collison ac Andy King wedi’u hanafu nos Wener a David Vaughan ond yn ddigon iach i ddechrau ar y fainc, o’r diwedd daeth cyfle i Joe Allen ddechrau ei gêm gyntaf i Gymru.

Gydag Allen a Ramsey’n cyfuno’n greadigol, ac Andrew Crofts yn gwneud y gwaith caib a rhaw yn gwarchod yr amddiffyn, cafwyd awgrym o bartneriaeth ganol cael Cymru am y ddeng mlynedd nesaf.

Mae Allen yn 21 a Ramsey dal ond yn 20. Mae’r ddau’n chwarae’n rheolaidd yn yr Uwch Gynghrair eleni, ac yn chwarae pêl-droed y ffordd iawn. Mae Crofts yn hŷn wrth gwrs, yn 27 erbyn hyn ond ychwanegwch Jack Collison, sydd ond yn 22 oed, ac mae gan Gymru driawd addawol iawn yng nghanol y cae am y ddeng mlynedd nesaf.

Cofiwch hefyd bod Ramsey ac Allen yn Gymry Cymraeg – mae’n rhaid bod hynny’n fantais gan fod y ddau i’w gweld yn deall ei gilydd i’r dim. Byddwn ni’n gobeithio gweld perfformiad yr un mor hunanfeddiannol gan y ddau ym Mwlgaria heno.

Perfformiad da arall gan Morison

Ers i John Hartson ymddeol o bêl-droed rhyngwladol, mae Cymru wedi’i chael hi’n anodd i lenwi esgidiau’r cawr yn y llinell flaen.

Mae Freddie Eastwood, Ched Evans, Sam Vokes a Simon Church wedi cael cyfle yn y safle ond heb argyhoeddi. Er ei fod yn cynnig rhywbeth gwahanol, doedd Morison heb argyhoeddi chwaith…nes nos Wener.

Er mai Gareth Bale oedd seren y gêm, a bod nifer o chwaraewyr eraill wedi dal y llygad, doedd yr un perfformiad yn fwy trawiadol nag un Morison. Fe weithiodd yr ymosodwr cydnerth yn galed yn y gemau yn erbyn Montenegro a Lloegr ym mis Medi, ond doedd o ddim yn edrych fel ateb hirdymor i Speed – ddim digon siarp, a’i gyffyrddiad ddim digon da i’r lefel rhyngwladol.

Ers hynny, mae wedi cael rhediad da yn nhîm Norwich, ac yn erbyn Y Swistir roedd yn chwaraewr gwahanol. Mae’n amlwg ei fod wedi codi ger wrth chwarae’n rheolaidd yn yr Uwch Gynghrair, a gobeithio bydd ei berfformiad heno’n un cystal.

Mwy o antur gan Gunter

Digon tawel oedd hanner cyntaf Chris Gunter ar y Liberty, ond fe gafodd drawiad mawr yn ystod chwarter awr gyntaf yr ail.

Wrth iddo gyfuno’n dda â Gareth Bale ar yr asgell dde, cafwyd tacl erchyll ar gefnwr Nottingham Forrest gan Ziegler  – tacl a welodd gerdyn coch haeddiannol.

Doedd Gunter yn ddim gwaeth o’r dacl diolch byth, a munudau’n ddiweddarach roedd yn rhuthro am bas Crofts yng nghwrt cosbi’r gwrthwynebwyr. Roedd ei gyffyrddiad cyntaf yn dda a doedd dim dewis gan yr amddiffynnwr ond ei faglu, gan arwain at gic o’r smotyn a gôl gyntaf i Gymru.

Er ei addewid cynnar, mae Gunter wedi bod yn rhy geidwadol yn ei chwarae i Gymru ers peth amser bellach, gan ofni mentro’n ormodol i hanner y gwrthwynebwyr. Roedd yn dda ei weld yn cyfrannu mwy i’r ymosod nos Wener, ac yn cael dylanwad mawr ar y gêm o ganlyniad. Mwy o hyn plîs Chris.

Bellamy i chwarae dwy gêm mewn wythnos.

Mewn adroddiadau yn y wasg heddiw mae Gary Speed yn dweud ei fod am weld Craig Bellamy yn dal ati i chwarae i Gymru nes Cwpan y Byd 2014 ym Mrasil.

Oherwydd hanes anafiadau Bellamy dros y blynyddoedd mae hynny wedi ymddangos yn annhebygol iawn, ac yntau’n 32 oed bellach.

Tra’n chwarae i Gaerdydd llynedd, doedd dim modd i Bellamy chwarae dwy gêm mewn wythnos, ond mae’r chwaraewr wedi cael bywyd newydd wrth ymuno â Lerpwl Kenny Dalglish, ac ar hyn o bryd, does dim awgrym na fydd yn chwarae heno.

Er cystal chwaraewr yw Aaron Ramsey, mae Speed yn gwybod yn iawn mai cyflymder Gareth Bale a Craig Bellamy ar yr esgyll ydy bygythiad ymosodol mawr Cymru a bydd yn awyddus i Bellamy chwarae i’w wlad mor hir â phosib.

Buddugoliaeth

Tydi Cymru heb sicrhau dwy fuddugoliaeth gefn-wrth-gefn ers chwe blynedd bellach. Digwyddodd hynny ddiwethaf yn ystod ymgyrch gyntaf John Toshack fel rheolwr gyda buddugoliaethau yn erbyn Gogledd Iwerddon ac Azerbaijan.

Cafwyd y perfformiadau gefn-wrth-gefn fis yn ôl, ond er gwaetha’r perfformiad colli wnaethon ni’n erbyn y Saeson. Bydd Speed ar dân i sicrhau buddugoliaeth heno fydd yn hwb enfawr i’r chwaraewyr a’r cefnogwyr.

Mae canlyniad heno’n bwysig yng nghyd-destun y grŵp. Fe alla’i buddugoliaeth olygu bod Cymru’n gorffen yn drydydd, petai Montenegro’n curo’r Swistir yn Basel. Ar y llaw arall, byddai colli’n golygu bod Cymru’n gorffen ar waelod y grŵp.

Nos Wener, curodd Cymru dîm sy’n safle 18 yn rhestr dethol FIFA ar hyn o bryd – ac ni ddylid diystyru safon tîm Y Swistir. Mae Bwlgaria’n is ar y rhestr, yn safle 55 tra bod Cymru’n safle 90. Os ydw i wedi deall yn iawn, fe alla’i buddugoliaeth heno godi Cymru i hanner cant uchaf y byd, lle ddylen ni fod.

Mae Speed hefyd wedi pwysleisio pwysigrwydd gêm heno wrth baratoi at yr ymgyrch nesaf lle bydd ei dîm yn wynebu timau Dwyreiniol Macedonia, Serbia a Croatia yn eu grŵp rhagbrofol.

Yn fwy na dim, byddai buddugoliaeth yn cynnal hyder y chwaraewyr ifanc sy’n asgwrn cefn i garfan Gary Speed, gan hefyd gadarnhau fod y rheolwr yn mynd o’i chwmpas hi’r ffordd iawn.