Erbyn y Nadolig fe fydd gan dîm pêl-droed Cymru reolwr newydd, ond o ba wlad ddaw o tybed? Tommie Collins sy’n ystyried y posibiliadau…

Ymysg yr rheini sy’n cael eu hystyried mae John Hartson, Ian Rush, Lawrie Sanchez, Bryan Flynn, Chris Coleman, a nawr, gŵr o Sweden…. na, peidiwch â phoeni, nid Sven ond Lars Lagerback.

Beth am fynd trwy’r rhestr un wrth un er mwyn asesu eu gobeithion:

•             Hartson – Dw i ddim yn siŵr, ond mae ganddo bresenoldeb cryf ac yn ennyn parch gan y chwaraewyr. Mae hefyd wedi  cael ei fathodyn hyfforddi bellach.

•             Rush – Mae’n gweithio i’r Gymdeithas Bêl-droed yn barod, ond ddim yn ddewis da i mi am nad yw wedi rheoli ers cyfnod diflas â Dinas Caer ddeng mlynedd yn ôl.

•             Sanchez – Gwerth rhoi cyfle iddo yn  fy marn i. Fe gafodd brofiad gwych efo Gogledd

Iwerddon gan wneud yn dda efo chwaraewyr o safon isel. Dyw e ddim yn cymryd unrhyw lol.

•             Flynn – Wedi methu ei gyfle mawr, tybed? Mae’r busnes o beidio dewis Bellamy yn y ddwy gêm ddiweddar wedi bod yn gamgymeriad mawr dwi’n meddwl.  Eto pe bai’r Gymdeithas wir ei eisiau o, pam ddim rhoi’r swydd iddo yn syth. Mae Flynn yn iawn yn ei le – sef yn rheoli’r timau ieuenctid.

•             Coleman – Pam ddim? Mae wedi cael profiad o reoli dramor yn Sbaen, ac wedi gwneud yn dda gyda Fulham. Dw i’n siŵr y byddai yn ennill parch y chwaraewyr hefyd.

•             Ond mae enw Lagerback bellach yn y pair. Mae wedi cael cyfnod gwych gyda Sweden gan fynd â nhw i rowndiau terfynol Cwpan y Byd a Phencampwriaeth Ewrop ar bob ymgais  dros y ddegawd ddiwethaf. Unigolyn sydd wedi bod yna ac wedi gwisgo’r crys T!

Heblaw am gyfnodau Mike Smith a Bobby Gould, Cymro sydd wedi bod wrth y llyw erioed, ac mae llawer yn meddwl bod rhaid cael Cymro i’n harwain. Mewn byd delfrydol  buaswn wrth fy modd, ond  ennill lle yng  Nghwpan y Byd neu ffeinals Pencampwriaethau Ewrop ydy’r dasg, ac os oes angen tramorwr y wneud y job honno yna grêt!

Beth am edrych nôl i’r gorffennol. Does gen i ddim cof o Dave Bowen, ond dwi’n cofio Mike England, a wnaeth  job iawn chwarae teg.  Yn Wrecsam oedd y mwyafrif o’r gemau bryd hynny a dwi’n cofio fy ewythr yn mynd â mi i’r Cae Ras sawl gwaith.

Buddugoliaeth fythgofiadwy oedd y gweir 4-1 gafodd Lloegr. Allai ddim anghofio’r daith gyntaf i’r Alban gyda fy mrawd – gêm gwpan y byd oedd hi, a dim gobaith gan Gymru oedd y farn gyffredinol.  Yng Nghymru bryd hynny doedd tafarndai ddim yn agor trwy’r dydd – mynd i Sir Feirionydd ar brynhawn  Sul o’n i am beint neu ddau. Felly roedd cael tafarn yn agored yng Nglasgow am ddeg y bore yn dipyn o sioc! Cwrw trwy’r dydd,  Rush yn sgorio,  Cymru yn ennill 1-0, cwrw trwy’r nos a cheg sych ar y trên adref.

Terry Yorath ydy’r rheolwr yr ydw i a llawer o gefnogwyr yr un oed a mi’n ei gofio orau mae’n siŵr, ac fe wnes i gwrdd â Yorath sawl gwaith. Ym Mhort wnes i gwrdd ag o gyntaf pan fuodd yn gwneud sesiwn ymarfer efo Clwb Port â chael cyfle am sgwrs yn y clwb wedyn. Yn Ostrava oedd yr ail achlysur. Mi es i westy’r chwaraewyr gan fod Mike Foster o Bort yn y garfan dan-21. Pan welodd o, codi ei law a dod draw am sgwrs wnaeth Yorath.

Yn anffodus, doedd ail gyfnod Mike Smith ddim yn llwyddiant ac wedyn fe gawsom ni Sais arall sef Bobby Gould. Am gymeriad, mwydrwn go iawn de! Atgof mwyaf pawb o Gould ydy’r ddadl efo Savage am daflu crys Maldini i’r bin – diffyg parch ta be.  Alla’i chwaith ddim anghofio’r gweir boenus 7-1 gan yr Iseldiroedd, efo Vinnie Jones yn gapten. Fe wnaeth y Manic Street Preachers hyd yn oed ganu cân “Bobby must go” i Gould, yn hytrach na’r fersiwn mwy adnabyddus ‘Everything must go”!  Ond fe gawsom un daith fythgofiadwy i Copenhagen dan arweiniad Gould, gan ennill 2-1 diolch i gôl wych gan Bellamy. Fe wnaethom ni ddathlu tan oriau man bore, a bu Gould yn arwr am noson. Ond, dyn  ecsentrig ydy Bobby hyd heddiw.

Mark Hughes – dyn sych ynteu ddyn meddylgar? Chwaraewr disglair dros ei wlad wrth gwrs, ond pawb yn anghofio iddo fethu’r gêm hollbwysig honno yn erbyn Rwmania yn 1993 oherwydd cerdyn melyn diangen mewn gêm flaenorol yn erbyn Cyprus. Fel rheolwr fe fethodd ei gyfle efo Cymru hefyd. Ar ôl canlyniad gwych ym Moscow yn gemau ail gyfle Ewro 2004 fe ddefnyddiodd yr un tactegau yn y gêm gartref – diniwed ta be? Felly doedd ddim dwywaith amdani a mynd oedd rhaid.

Mr Toshack…beth alla’i ddweud. Roeddwn i o blaid Tosh am gyfnod hir, ond erbyn y diwedd roeddwn wedi cael llond bol fel pawb arall. Alla’i ddim anghofio’r ddwy gêm yn erbyn Slofacia – gêm gartre gwarthus a colli 5-1 a’r ddau fab gyda mi. Tydi digalon ddim yn dechrau disgrifio’r teimlad – roedd hwn yn drobwynt yng nghefnogaeth y mab hŷn a tydi o heb fod mor ffyddlon i’w wlad ers hynny. Ac eto, mynd i  Slofacia ac ennill 5-2 diolch i berfformiad gwych gan Bellamy. Ond, roedd ‘na fwy o siom na hapusrwydd dan Tosh ac yn amlwg doedd dim parch gan y chwaraewyr tuag at Tosh.

Felly i grynhoi, Yorath ac England gafodd y gorau o’r garfan yn fy marn i. Dwi’n siŵr mai Giggs fyddai’r dewis cyntaf i’r Gymdeithas Bêl-droed, ond am y tro, bydd rhaid aros. Beth bynnag am y dyfalu, mewn tua phythefnos byddwn yn gwybod pwy fydd yn codi ein gobeithio ni nesaf (cyn eu chwalu maen siwr!).

Ydych chi yn siomedig ar ôl perfformiad llipa Cymru yn ystod y gêm gyfartal 16 – 16 yn erbyn Fiji nos Wener? Na phoener, dyw hi ddim cynddrwg a hynny – dyma rywbeth i godi eich calonnau.

“Mae hyn i weld yn digwydd i Gymru yn amlach na neb arall,” meddai Jonathan Thomas heddiw. A dyw e ddim yn anghywir…

Rhif 10: Yr Eidal 30 – 22 Cymru (Chwefror 18, 2003)

Dechrau blwyddyn anodd i Gymru dan eu hyfforddwr Steve Hansen. Dyma ail fuddugoliaeth yr Eidal ers ymuno gyda’r Chwe Gwlad, ac fe aeth Cymru yn eu blaenau i golli pob gêm yn y gystadleuaeth ar ôl hwn. Sgoriodd yr Eidal dair cais ond roedd y fuddugoliaeth bennaf ymysg y blaenwyr a doedd gan Gymru ddim meddiant werth son amdano.

Rhif 9: Cymru 16 – 30 Yr Ariannin (Tachwedd 10, 2001)

Does yna ddim byd yn bod gyda cholli yn erbyn yr Ariannin, ond roedd chwarae Cymru yn llawn gwallau, yn anobeithiol yn dactegol ac yn araf. Enillodd sêr y byd rygbi’r gynghrair, Iestyn Harris ac Anthony Sullivan, eu capiau cyntaf dros Gymru ond doedden nhw ddim yn gallu cael unrhyw effaith ar y gêm wrth i Felipe Contepomi sgorio 25 pwynt.

Rhif 8: Yr Eidal 23 – 20 Cymru (10 Mawrth, 2007)

Chwe Gwlad analluog arall, dan hyfforddiant Gareth Jenkins y tro yma, a cholli eto yn erbyn yr Eidal yn Rhufain. Roedd colli yn anoddach i’w lyncu ar ôl i Gymru gael cynnig gêm gyfartal ar blât gyda chic gosb yn yr eiliadau olaf. Ond ciciodd Jame Hook at yr asgell gan gredu fod yna amser ar ôl i chwarae, cyn i’r dyfarnwr chwythu ei chwiban ar gyfer diwedd y gêm. Wps!

Yr unig gysur i Gymru oedd maeddu Lloegr yng Nghaerdydd yr wythnos wedyn.

Rhif 7: Cymru 24 – 26 Canada (Tachwedd 10, 1993)

Enillodd Scott Quinnell ei gap cyntaf dros Gymru a sgoriodd y maswr Neil Jenkins wyth cic gosb. Ond ciciodd maswr Canada, Gareth Rees, 16 pwynt gan gynnwys gôl munud olaf er mwyn ennill y gêm i Ganada ar Barc yr Arfau. Dyma unig fuddugoliaeth Canada dros Gymru hyd heddiw.

Rhif 6: Lloegr 62 – 5 Cymru (Awst 3, 2007)

Cyfle i’r ddau dîm arbrofi cyn Cwpan y Byd oedd hwn, ond drwy yrru ail dim gwan i Twickenham roedd yr hyfforddwr Gareth Jenkins fel pe bai’n gwahodd chwalfa. Sgoriodd Lloegr naw cais i un gan Dwayne Peel, a sicrhau buddugoliaeth o faint hanesyddol dros eu gelynion pennaf. Gêm arbrofol ai peidio, fel Cymro dylai Gareth Jenkins wybod bod angen trin pob un o gemau Cymru yn erbyn Lloegr fel ffeinal Cwpan y Byd. Bydd Cymru yn chwarae Lloegr cyn Cwpan Rygbi’r Byd eto’r flwyddyn nesaf… gobeithio na fydd Warren Gatland yr un mor ffôl.

Rhif 5: Cymru 13 – Gorllewin Samoa 16 (Hydref 6, 1991)

“Diolch byth nad oedden ni’n chwarae Samoa gyfan,” meddai ryw gefnogwr ffraeth ar ôl yn gêm yma. Cafodd y gêm boenus ei chwarae ar Barc yr Arfau yn ystod Cwpan Rygbi’r Byd 1991.

Sgoriodd y ddwy ochor ddau gais yr un, ond Samoa gipiodd y fuddugoliaeth enwog ac ers hynny mae Cymru wedi ei chael hi’n anodd maeddu timau’r Môr Tawel. Collodd y tîm yn erbyn Samoa eto yn 1999, ond o leiaf aethon ni drwodd y tro yna!

Rydym ni’n chwarae Samoa a Fiji yng Ngwpan Rygbi’r Byd y flwyddyn nesaf. Duw a’n helpo ni.

Rhif 4: Cymru 34 – 38 Fiji (Medi 29, 2007)

Os oeddech chi’n meddwl bod nos Wener yn wael, o leiaf wnaethon nhw ddim colli’r gêm, a chael eu cywilyddio ym mhencampwriaeth rygbi mwyaf y byd. Yn gêm olaf Gareth Jenkins wrth y llyw, collodd Cymru eu pennau’n llwyr, a chwarae’r union fath o gêm agored, gyflym oedd Fiji yn ei ffafrio. Sgoriodd Cymru pum cais a Fiji pedwar, ond cafodd Cymru eu cosbi am ddiffyg disgyblaeth ac roedd cais munud olaf gan Fiji yn ddigon i selio’r fuddugoliaeth.

Mae’n debyg mai hon oedd un o’r gemau rygbi orau erioed, ond doedd hynny ddim yn gysur o gwbl i gefnogwyr Cymru oedd wedi teithio i Nantes.

Rhif 3: Cymru 9 – 15 Romania (Rhagfyr 10, 1988)

Dyma oedd y tro cyntaf i Gymru golli gartref i dîm y tu allan i’r ‘wyth uchaf’ yn y byd. Sgoriodd canolwr Cymru, John Devereux, gais. Ond doedd Cymru, dan arweiniad eu capten y maswr Jonathan Davies, ddim yn gallu ymdopi gyda disgyblaeth a threfn eu gwrthwynebwyr. Ymunodd Jonathan Davies gyda thîm rygbi’r gynghrair Widnes pedair wythnos yn ddiweddarach.

Rhif 2: Awstralia 63 – 6 Cymru (21 Awst, 1991)

Gêm arall o gyfnod tywyll yn hanes Cymru. Dyma oedd y chwalfa fwyaf yn hanes Cymru ar y pryd. Roedd yna hollt yn nhîm Cymru ac mae’n debyg bod y chwaraewyr wedi dechrau cwffio ymysg ei gilydd yng nghlwb rygbi Ballymore ar ôl y gêm. Ymddiswyddodd hyfforddwr Cymru, Ron Waldron, ar sail problemau iechyd yn syth ar ôl y daith.

Yr unig gysur i Gymru oedd eu bod nhw wedi colli o fwy o bwyntiau, 71 – 8, yn erbyn tim New South Wales cyn chwarae Awstralia gyfan.

Rhif 1: De Affrica 96 – 13 Cymru (Mehefin 29, 1998)

Dyma’r grasfa fwyaf y mae Cymru wedi ei dioddef hyd heddiw. Sgoriodd De Affrica bedwar cais yn naw munud cyntaf yr ail hanner. Agorodd y tîm saith cais arall yn ugain munud olaf y gêm ac fe fyddwn nhw wedi pasio 100 pwynt pe na bai asgellwr De Affrica wedi gollwng y bel yn yr eiliadau olaf. Dywedodd hyfforddwr y Boks ar y pryd, Nick Mallett, mai Cymru oedd y “tîm rhyngwladol gwaethaf iddo ei weld erioed”. Yr unig bethau da yn y gêm i Gymru oedd cap cyntaf Stephen Jones a phenodi Graham Henry yn hyfforddwr yn dilyn y chwalfa.

Mae Awstralia yn gallu ymddangos yn wlad eitha’ diflas. Mae’n siŵr ei fod o’n le hyfryd i fyw (mae’r tywydd yn sicr yn neisiach na fan hyn). Ac maen nhw’n sicr yn bencampwyr ym myd chwaraeon (fel y bydd Cymru yn ei ddarganfod eto fory mae’n siŵr).

Na, y broblem yng nghyd destun chwaraeon yw bod Awstralia yn fersiwn o Loegr nad ydan ni’n ei gasáu. Dw i’n credu y byddai’n well gan bron i bob un o gefnogwyr Cymru guro Seland Newydd, neu De Affrica, neu Loegr, neu hyd yn oed Ffrainc ac (yn ddiweddar) Iwerddon nag curo Awstralia. Does dim cymaint â hynny o bleser i’w gael wrth eu curo nhw a fyddai’n sicr ddim yn boddi fy ngalar os ydan ni’n colli yfory (o lai nag 20 pwynt o leia’).

Mae’n siŵr eu bod nhw’n teimlo yn union yr un fath am Gymru. Does gyda ni ddim byd yn erbyn ein gilydd. Warm-up ydan ni ar gyfer prif fusnes y daith, sef rhoi chwip-din go iawn i Loegr.

Efallai bod hynny i ryw raddau yn esbonio pam mai dim ond 50,000 o docynnau sydd wedi eu gwerthu ar gyfer y gêm yfory.

Rheswm arall, mae’n siŵr, yw’r gost. Dydw i ddim am dalu £100 i fi a fy nghariad/cyfaill weld Cymru yn cael crasfa. Fyddai’n well gen i wylio ar y teledu manylder uchel o gytre’ am ddim na thalu ffortiwn i wylio ar Deledu Mwya Prydain™ yn Stadiwm y Mileniwm.

Rheswm arall, mae’n siŵr, ydi bod Cymru yn cael eu maeddu bron bob tro. Efallai bod Warren Gatland yn credu bod herio’r tair gwlad ddeheuol mor aml â phosib am wneud Cymru yn well tîm (dwi’m yn gweld unrhyw dystiolaeth i gefnogi’r ddamcaniaeth yna eto). Ond y gwir reswm dros ymweliad blynyddol cewri’r de ydi ei fod o’n gwneud llwyth o arian i URC. Y broblem yw bob y patrwm cyfarwydd o godi gobeithion cyn eu chwalu yn dechrau mynd yn undonog.

A hyd yn oed pe bai ni’n maeddu Awstralia yfory, sy’n digwydd bob hyn a hyn (yn wahanol i gemau De Affrica a Seland Newydd), dydw i ddim ddigon naif bellach i greu y byddai’r fuddugoliaeth yn esgor ar ryw oes aur newydd i rygbi Cymru.

Efallai y byddai’n well pe bai pob un o gewri’r de yn ymweld bob tair blynedd, ac yn mynd ar daith go iawn o’r wlad, gan chwarae sawl rhanbarth ar hyd y ffordd. O leia’ wedyn byddai gan y gemau ryw fath o bwysigrwydd hanesyddol, yn gofiadwy, ac yn adeiladu i uchafbwynt. Ond diwedd y gân yw’r geiniog amwn i.

Fel y mae hi, dyw ymweliad blynyddol y Qantas Wallabies ddim yn cydio yn y dychymyg. Efallai flwyddyn nesa’.

Ar ddydd Mercher y 27ain o Hydref fe aeth dros 25ain o ddarpar ddyfarnwyr ifanc i glwb rygbi Cwins Caerfyrddin i fynychu cwrs lefel 1 dyfarnu rygbi dan arweiniad Nigel Owens.

Roedd y cwrs, y cyntaf o’i fath i’w cynnal trwy gyfrwng y Gymraeg, wedi ei threfnu gan gynllun Llwybrau i’r Brig Urdd Gobaith Cymru. Fel rhan o’r cwrs un dydd, fe gafodd yr ymgeiswyr trosolwg o reolau’r gêm, a oedd yn cynnwys eglurhad o sefyllfaoedd mwyaf cymhleth a alla’u hymddangos ar y cae rygbi a chyfle euraidd i holi un o ddyfarnwyr rygbi gorau’r byd.

Roedd nifer y bobol ddaeth i’r cwrs yn profi’r angen am gyrsiau hyfforddi drwy gyfrwng y Gymraeg. Yn wir mae Nigel Owens ei hun yn esiampl o ddyfarnwr sydd yn dyfarnu a chyfathrebu gyda chwaraewyr trwy’r ddwy iaith ar y maes rygbi.

“Mae cyfle i ni fel yr Urdd i greu pwll o wirfoddolwyr ifanc i gyfranogi fel dyfarnwyr yn gemau rygbi’r Urdd yn y dyfodol,” meddai Kelly Anderson, Swyddog Datblygu Ieuenctid Penfro.

“ Hefyd, roedd  hwn yn gyfle gwych i ennill cymhwyster mewn awyrgylch anffurfiol. Gobeithio y gallwn ni gynnig y cwrs yma’r flwyddyn nesaf hefyd, a hoffwn ddiolch yn fawr i Nigel Owens am ei gyfraniad tuag at y cwrs.”

Dyfrig Morgan, Cyfarwyddwr Ieuenctid Llwybrau i’r Brig

Nigel Owens yn trafod dyfarnwyr ifanc

Gêm anoddaf Nigel Owens

Y cam cyntaf i ddod yn ddyfarnwr

Catrin a Ceris yn trafod rygbi merched

Nigel Owens yn gosod cwestiwn i’r dosbarth

Tommie Collins yn pwyso a mesur seren fawr newydd pêl-droed Cymru.

Roedd gwylio Bale wrthi eto yn dangos pwy oedd y bos yn erbyn Innter Milan yn dod ag atgofion yn ôl o’r tro cyntaf imi gwrdd ag o. San  Sebastian (Donastia) 20 Mai 2006 – pen mawr a sâl fel ci.

Dyna pryd wnes i drefnu gwesty ar gyfer gêm Cymru yng Ngwlad y Basg a sioc oedd sylweddoli fod carfan Cymru yn aros yn yr un lle! Ni’n griw o  ddynion wedi meddwi a’r bachgen tenau tal ac ifanc yn edrych yn hurt atom. Prin edrych arno eilwaith wnaeth y rhan fwyaf. Ie y tro cyntaf i gwrdd â Gareth Bale.

Wnaeth o ddim chwarae yn Bilbao – yn Gratz yr wythnos wedyn y cafodd ei gap cyntaf, pan roedd Cymru yn herio Trinidad & Tobago mewn gêm gyfeillgar. Enillodd Cymru o ddwy gôl i un, a Bale yn creu’r gôl fuddugol i Earnie.

Roedd y wasg o Loegr yn bresennol oherwydd bod T & T yn wrthwynebwyr i’r Saeson yng Nghwpan y Byd mis wedyn. Tybed wnaethon nhw feddwl y byddai amser pan fydden nhw’n meddwl, ‘bechod fod o ddim yn Sais!’.

Ar ôl  curo Inter neithiwr a Bale yn disgleirio dyna be mae’r wasg yn ei ddweud. A ddylen ni fod yn falch?  Sefyllfa Giggs eto?

Mae cenfigen yn sobor o beth. Ydy Ashley Cole yn well chwaraewr? Mae gêm amddiffyn Bale yn wael ar adegau.

O dan arweinyddiaeth Tosh, mae wedi chwarae yn eithaf da, serch hynny mewn tîm gwael ar adegau, ond dw i’n meddwl weithiau ei fod fel Giggs, yn ymdrechu gormod ei hun.

Pan fydd Ramsey a Collison yn ôl, dw i’n siŵr y gwneith pethe wellau i Gymru. Ond ydy Cymdeithas Pêl Droed Cymru yn manteisio ar Bale ai’ farchnata?

Chwarae teg, yng Nghymru roedd o wythnos diwethaf yn chwarae golff gyda’i ffrindiau, ddim yn meddwi yn rhywle a chamymddwyn. Dydi o ddim yn yfed alcohol o gwbl wrth gwrs, arwydd clir o’r proffesinoldeb a’r penderfyniad sydd ganddo ac sydd wedi ei alluogi i gyrraedd yr uchelfannau hyd yma y tymor hwn.

Oes, mae gan Gymru seren ar ei dwylo. Mae’r mab a’i ffrindiau yn ei addoli, a braf oedd gweld nad Drogba, Torres a Rooney oedd y sgwrs ar Facebook neithiwr.

Colled drom ond perfformiad gwell gan dîm Brian Flynn oedd heb 11 o chwaraewyr. Sut oedd y perfformiadau unigol felly? Owain Schiavone sy’n asesu:

Wayne Hennessey – Er gwaethaf codi’r bêl o’i rwyd ar bedwar achlysur, fe gafodd gôl geidwad ifanc Wolves gêm dda gan arbed ei dîm sawl gwaith. Roedd yn agos i arbed y gic o’r smotyn hefyd gan ddyfalu’n gywir, ond roedd gormod o bŵer ar yr ergyd. Doedd dim y gallai wneud am y goliau. (8 allan o 10)

Darcy Blake – Roedd yn edrych yn gyfforddus iawn yn yr hanner cyntaf, ond rywfaint ar fai am ail gôl y Swistir gyda thacl wân ar ymyl y cwrt. Darparodd groesiad da i roi cyfle i Andy King wedi pum munud o’r ail hanner, ond funud yn ddiweddarach roedd fel petai’n cysgu, ac oni bai a arbediad gwych Hennessey byddai Stocker wedi sgorio. Penderfynodd Flynn ei eilyddio’n syth. 5/10

Danny Collins – Mae’n dda ei weld nôl yng ngharfan Cymru, ond mae’n anodd gweithio’r boi allan. Mae wedi sefydlu ei hun fel chwaraewr Uwch Gynghrair bellach, ond mae’n gwneud rhai camgymeriadau elfennol – yr enghraifft orau neithiwr oedd caniatáu i’r bêl fownsio lle gallai fod wedi penio’n glir, gan roi cyfle i Stocker. Digon soled fel arall, ond angen cynnig mwy o gefnogaeth i Bale. 6/10

James Collins – Heb fod ar ei orau yn y ddwy gêm ddiwethaf, ond yn well neithiwr gyda Williams wrth ei ochr. Roedd ei ymgais i daclo Derdiyok wrth i hwnnw greu ail gôl Stocker yn un blinedig. Mae’n siŵr y bydd yn falch mynd nôl i Aston Villa ar ôl wythnos anodd. 6/10

Andrew Crofts – Dewis annisgwyl yng nghanol y cae ond wedi bod yn chwarae’n dda i’w glwb, Norwich, ac fe ychwanegodd ychydig o gythraul i ganol cae Cymru. Diolch i bwysau cyson Crofts, ychydig iawn o le i greu gafodd canol cae y Swistir a’i dacl gadarn arweiniodd at gôl Cymru. 7/10

Ashley Williams – Mae’n siŵr bod pawb, yn cynnwys Williams ei hun, yn falch o’i weld nôl yng nghanol yr amddiffyn ar ôl hunllef yng nghanol cae yn erbyn Bwlgaria. Roedd rywfaint ar fai am y gôl gyntaf gyda sialens wan yn yr awyr, ond gwnaeth yn iawn trwy flocio ergyd Streller oedd yn edrych fel gôl. Un arall fydd yn falch i ddychwelyd i’w glwb. 6/10

David Edwards – Llawer mwy prysur nag y mae wedi bod yn nwy gêm ddiwethaf Cymru. Mae wedi siarad yn ystod yr wythnos ynglŷn â’i awydd i weld Flynn yn rheoli’r tîm yn barhaol ac roedd ei ymdrech neithiwr yn profi hynny. Fe redodd, yn llythrennol, dros Gymru ond angen mwy o sglein ar ei gêm. 6/10

Andy King – yn dechrau ei gêm gyntaf i Gymru wedi cyfnod llwyddiannus yn y tîm dan-21 gyda’i glwb Leicester. Gêm ddigon da chwarae teg, gan edrych i gefnogi Church yn yr ymosod ar bob cyfle. Fe allai fod wedi gwneud mwy â’r hanner cyfleoedd a gafodd, ond digon o botensial. 7/10

Simon Church – Penderfyniad dewr gan Flynn i’w ddewis yn lle Morison yn yr ymosod. Roedd y diffyg ‘dyn mawr’ yn y llinell flaen yn amlwg yn nhactegau Cymru wrth iddyn nhw chwarae pêl-droed llawer gwell ac adeiladu’n raddol. Fe gafodd bedwar cyfle da, a dylai fod wedi sgorio’r olaf. 6/10

David Vaughan – Un o chwaraewyr pwysicaf a mwyaf cyson Cymru ar hyn o bryd. Mae’r gŵr o Abergele wastad yn chwilio am y bêl, a prin ei fod fyth yn colli’r meddiant. Rhyngddo fo a Bale, lawr yr asgell chwith y daeth y mwyafrif o gyfleoedd Cymru. 8/10

Gareth Bale – Beth allwch chi ddweud am y boi yma? Roedd y Swistir yn amlwg wedi ei dargedu, gan roi dau i’w farcio am y mwyafrif o’r gêm a throseddu’n ei erbyn yn gyson. Er hynny, Bale oedd chwaraewr gorau Cymru eto gan greu nifer o gyfleoedd a phrofi’n fygythiad bob tro yr oedd yn cael y bêl. Fe gymerodd ei gyfle’n dda i sgorio ei drydedd gôl dros ei wlad. 9/10

Eilyddion:

Ribeiro (yn lle Blake ’54) – Digon cadarnhaol ond braidd yn naïf i ildio’r gic o’r smotyn. 5/10

Morison (yn lle Edwards ’77) – Prin ei fod wedi cyffwrdd y bêl. 3/10

MacDonald (yn lle Vaughan ’88) – Ddim ar y cae’n ddigon hir i farnu.

Owain Schiavone sy’n dweud bod ganddo gydymdeimlad â hyfforddwr dros-dro Cymru…

Druan o Brian Flynn. Mae’n bur debygol bod ganddo un gêmnos fory i brofi fod ganddo’r gallu i droi pethau rownd i Gymru a chael ei benodi’n reolwr parhaol ar ei wlad. Bellach, mae’n rhaid iddo geisio gwneud hynny heb nifer o chwaraewyr pwysig.

O’m safbwynt i, mae’n reit amlwg lle aeth pethau o’i le yn erbyn Bwlgaria nos Wener. Fe gymerodd Flynn gambl trwy roi chwaraewyr mewn safleoedd anghyfarwydd, ac yn anffodus wnaeth y gambl ddim gweithio.

Mae Ashley Williams wedi chwarae yng nghanol cae i Gymru o’r blaen – yn y gêm gyfeillgar yn erbyn yr Alban llynedd os dwi’n cofio’n iawn, gan edrych yn ddigon cyfforddus yn y safle hefyd. Ond mae Williams yn cael ei ystyried fel un o amddiffynwyr canol gorau’r Bencampwriaeth yn Lleogr, ac nid canol cae ydy ei safle gorau o bell ffordd. Yn sicr, nid canol cae ydy’r lle gorau i Williams pan mai Sam Ricketts ydy’r opsiwn arall i chwarae yn ei le yng nghanol yr amddiffyn!

Roedd Williams a Ricketts ill dau’n edrych ar goll yn llwyr nos Wener. Ildiodd Williams y bêl ar sawl achlysur, a chamddealltwriaeth rhwng Ricketts a James Collins yng nghanol yr amddiffyn oedd ar fai am y gôl a gipiodd y gêm i Fwlgaria.

Dwi’n hanner deall penderfyniad Flynn i wneud hyn. Roedd yn meddwl y byddai Williams yn gwneud job dda iddo’n gwarchod yr amddiffyn trwy eistedd yng nghanol cae, tra bod Ricketts yn ychwanegu mwy o gyflymder i ganol yr amddiffyn. Yn anffodus, wnaeth yr un o’r ddau berfformio ac yn waeth na hynny fe gawsom nhw effaith negyddol ar chwaraewyr eraill.

Un arall oedd mewn safle anghyfarwydd oedd Joe Ledley, yn dechrau ar yr asgell dde ac yntau’n chwaraewr troed chwith.  Fel arfer byddai Ledley yng nghanol y cae, ond gan fod Williams wedi ei ddewis yno, roedd rhaid i Flynn ffeindio safle gwahanol i Ledley…a dim ond un oedd yn wag. Roedd Ledley’n dawel am y mwyafrif o’r awr y bu ar y cae, heblaw am ddeg munud ar ddiwedd yr hanner cyntaf pryd y newidiodd safleoedd gyda Gareth Bale a chreu problemau ar y chwith.

Dwi’n cytuno gyda’r egwyddor o ddewis yr 11 chwaraewr gorau i ddechrau’r gêm, ond does bosib y byddai wedi gwneud mwy o synnwyr i chwarae Williams yng nghanol yr amddiffyn, Ledley yng nghanol y cae a Ricketts, sy’n gefnwr ymosodol fel rheol, ar yr asgell dde?

Dyna ni, wnaeth yr arbrawf ddim gweithio ac mae’n rhaid symud ymlaen i’r gêm nesaf yn erbyn y Swistir.

Ar ôl i bawb fod yn pregethu ynglŷn â bod RHAID ennill yn erbyn Bwlgaria, does dim angen dweud bod wir RHAID cael rhywbeth yn erbyn y Swistir nos fory.

Y drafferth i Flynn ydy bod hyd yn oed llai o chwaraewyr ganddo i ddewis ohonyn nhw oddi-cartref yn Basel.

Fe gafodd Chris Gunter gerdyn coch a Ricketts ei ail gerdyn melyn o’r ymgyrch nos Wener, sy’n golygu fod y ddau wedi eu gwahardd o’r gêm. Ar ben hyn, mae Joe Ledley wedi aros adref oherwydd genedigaeth ei blentyn cyntaf, tra bod Hal Robson-Kanu wedi anafu ei linyn y gar ar ôl dod i’r cae yn erbyn Bwlgaria. Os nad oedd hynny’n ddigon gwael, mae ‘na hefyd ychydig o amheuaeth ynglŷn â ffitrwydd Ashley Williams.

Mae hi’n sefyllfa ddigon cyfarwydd i Gymru’n anffodus, ac mae’n siŵr bod Flynn yn gofyn i’w hun os ydy o wir eisiau’r swydd o reoli’r tîm yn barhaol.

Mae bron yn sicr y bydd yna o leiaf un cap newydd yn yr amddiffyn, gydag unai Darcy Blake neu Adam Matthews yn dechrau fel cefnwr de. Os na fydd Williams yn ffit i chwarae yna mae’n bosib iawn y bydd y ddau’n dechrau, tra bod Craig Morgan wedi ei alw fyny hefyd i roi opsiwn arall yn y canol.

O ran canol y cae, David Vaughan a Gareth Bale oedd dau chwaraewr gorau Cymru nos Wener, felly mae’r ochr chwith yn weddol sicr.

Doedd David Edwards o Wolves ddim ar ei orau nos Wener, ond fe fydd yn dechrau  mae’n siŵr, tra bod rhaid i Flynn ddewis Andy King o Leicester yn fy marn i. Mae King wedi sgorio pedair gôl eleni mewn 10 gêm i’w glwb, ac mae angen goliau ar Gymru.

Does gan Flynn ddim i’w golli trwy ddechrau gyda dau yn yr ymosod chwaith  – fe allai’r Morison, sy’n fawr, cryf a da yn yr awyr ffurfio partneriaeth ddigon effeithiol gyda Church, sy’n gyflym a phrysur.

Problem fwyaf Cymru nos yfory, fel yn eu dwy gêm ddiwethaf, fydd sgorio. Mae hynny’n arbennig o wir yn erbyn tîm sy’n gryf iawn yn amddiffynnol, ond does gan Flynn ddim i’w golli trwy fynd amdani. A dweud y gwir, o ystyried y chwaraewyr sydd ganddo does ganddo fawr o ddewis ond mynd amdani!

Ifan Morgan Jones sy’n diawlio’r glaw yn y Celtic Manor…

Mae yna ddau ffordd o edrych ar bethau, amwn i. Mae’n bwrw’n drwm ar y Celtic Manor ar y funud a mae hynny’n awgrymu y bydd rhaid ymestyn y Cwpan Ryder tan y dydd Llun am y tro cyntaf yn ei hanes 83 mlynedd. Byddai hynny yn golygu bod Cymru yn cael mwynhau diwrnod ychwanegol o’r gystadleuaeth am ei fuddsoddiad £40 miliwn. Every cloud has a silver lining, ys dywed y Sais, ac mae yna ddigon o gymylau dros y Celtic Manor ar hyn o bryd.

Tiger Woods yn y glaw… Sai’n gwybod beth sy’n digwydd nawr… (Llun PA)

Y ffordd arall o edrych ar bethau ydi mai holl bwynt y gystadleuaeth oedd gwneud i Gymru edrych yn dda. Fel y mae hi rydan ni wedi llwyddo i gadarnhau pob ystrydeb am y tywydd yng Nghymru am flynyddoedd i ddod. Ydi, mae’n bwrw ar draws y rhan fwyaf o weddill Prydain heddiw hefyd, ond dyw hynny heb atal y cyfryngau rhag cyfeirio ar y glaw fel ‘the Welsh weather’.

Fel y dywedais i’r wrth drafod Gemau’r Gymanwlad yr wythnos diwethaf, os ydach chi’n gwahodd chwyddwydr y byd arnoch chi’ch hun, gwnewch yn blydi siwr nad oes dim byd yn mynd o’i le. Yn wahanol i Gemau’r Gymanwlad does neb ar fai am y glaw ar y Celtic Manor. (Serch hynny, fel y gofynodd Tony Jacklin bore ma, syniad pwy oedd cynnal y gystadleuaeth mor hwyr yn y flwyddyn?) Ond mae’n dangos bod hyd yn oed £40 miliwn a’r holl gynllunio gofalus yn y byd ddim yn gallu atal cawlach, a bod gwario cymaint ar unrhyw ddigwyddiad mawr yn dipyn o gambl.

Ifan Morgan Jones sy’n edrych ar Gemau’r Gymanwlad yn India…

China ac India. Dwy wlad sy’n awyddus iawn i gadarnhau eu statws yn bwerau mawr newydd ar lwyfan y byd. Dwy wlad oedd â problemau gyda’u delwedd, ac a benderfynodd mai ffordd da o ail-frandio eu hunain fyddai cynnal cystadleuaeth chwaraeon anferth. Un yn mynd am y Gemau Olympaidd, a’r llall yn mynd am Gemau’r Gymanwlad. Un yn gwneud llwyddiant anferth ohoni a gwneud argraff wych ar weddill y byd, a’r llall…

Wel mae gan India dipyn o waith i’w wneud er mwyn achub y trychineb yma. A hyd yn oed os ydi pentref yr athletwyr yn cael ei sgrwbio o’r top i’r gwaelod a’r gemau eu hunain yn llwyddiant mawr fydd neb yn anghofio’r bont yna’n disgyn i lawr.

Y gofid pennaf ydi bod yr holl chwlfa wedi atgyfnerthu rhai o’r rhagfarnau gwaethaf am India. Lle budr, anhrefnus, llygredig. Nid dyna’r gwir – wedi’r cwbwl, roedd y cyfleusterau yn cael eu clodfori fel y rhai gorau erioed cyn i law y monswn gyrraedd a difetha’r holl waith caled – ond dyna’r argraff sy’n aros yn y cof.

Y wers ydi, os ydach chi’n gwahodd chwyddwydr y byd arnoch chi’ch hun, gwnewch yn blydi siwr nad oes dim byd yn mynd o’i le.

Yr wythnos nesaf bydd dwy filiwn o bobol yn gwylio’r Cwpan Ryder yng Nghymru. Gulp!

(O.N. Ai fy nychymyg i yw hi ta ydi’r adeilad yma, stadiwm chwaraeon Thyagaraj, yn edrych yn hynod o debyg i’n Senedd annwyl ni ym Mae Caerdydd?)