“There will be two important polls this year…” meddai Carwyn Jones yng nghynhadledd Llafur i’r wasg bore ma i ddatgelu aelod newydd y blaid Lafur o Gastell Nedd.

Dau etholiad pwysig Mr Jones?! Ahem!!! Beth am y refferendwm ar y bleidlais amgen? Roedd rhaid holi. Wwwwps. “There will be three important polls….” cywirodd y Prif Weinidog ei hun braidd yn lletchwith. Ac na, doedd y slip Freud-aidd ddim yn arwydd bod y blaid Lafur Gymreig am anwybyddu’r refferendwm AV – mynnodd Peter Hain  gael dweud ei fod e’n llwyr gefnogol o bleidlais ie fel y mae Ed Miliband -ond y flaenoriaeth yw’r refferendwm pwerau deddfu’r Cynulliad ac ennill mwyafrif i Lafur ym mis Mai.

Digon teg, ond mae’r camgymeriad yn dangos y talcen caled sy’n wynebu cefnogwyr newid y drefn etholiadol i system fwy cyfrannol. Os nad yw’r gwleidyddion sydd ynghanol y pethau yma’n cofio amdano, sut mae modd ysbrydoli’r cyhoedd?

DIWEDDARIAD: Dyw hyd yn oed y Comisiwn Etholiadolyng Nghymru ddim yn gallu cyffroi am refferendwm y bleidlais amgen. Yr awgrym o’u gwefan cymraeg a chymreig nhw yw mai dau etholiad sydd yng Nghymru eleni hefyd. Mae hyn am fod y refferendwm yn fater “Prydain gyfan” medden nhw ar ôl i fi wneud ymholiadau. Felly maen nhw’n cyfeirio ato fe fan hyn.

Dydw i ddim am wneud cwis i chi fel y mae fy ffrind Tom Bodden yn ei gynnig yn ôl ei arfer tymhorol ar ei flog Gog in the Bay. Ond mae ITV a YouGov wedi dod ag anrheg nadolig fach i ni cyn i’r mwyafrif ffarwelio â’r rhithfyd i stwffio twrcio go iawn gyda’u teuluoedd dros yr wyl. Ie, yr arolwg barn misol.

Bydd Llafur yn hapus dros ben gyda 44% yn dweud y byddan nhw’n pleidleisio drostyn nhw yn etholiad y Cynulliad am y pedwerydd mis yn olynol. Fe fydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn llawer llai hapus, gyda UKIP o’u blaen nhw mewn tair o’r rhanbarthau etholiadol. Mae’n siwr bydd peiriant datganiadau’r Gwyrddion yn anfon neges o lawenydd mawr i’r holl amgylcheddwyr eu bod nhw’n gwneud yn dda yn rhanbarth Canol De Cymru. Yn y refferendwm, mae’r nifer sy’n bwriadu taro pleidlais yn y lle cyntaf yn ei gwneud hi’n fwy tebygol y cawn ni bleidlais Ie fis Mawrth.

Mae Golwg 360 yn sôn am anrheg nadolig i’r Ceidwadwyr yma. Newyddion drwg i Blaid Cymru fydd efallai’n gobeithio am wyrth ychwanegol dros yr wyl!

Dyma bigion o’r arolwg isod i chi. Nadolig Llawen!

Pe bai etholiad Cynulliad yfory, a gan ystyried y bleidlais etholaeth, sut fyddech chi’n pleidleisio?

                  2007     Mai     Meh    Gorff      Awst    Medi      Hyd        Tach       Rhag

Llafur       32%     32%     42%     40%     39%    44%      44%       44%     44%

Pl. Cymru    22%     22%     20%     22%     23%    19%      21%      21%     21%

Ceid           22%     21%     19%     20%     22%    22%      19%      21%     23%

Dem. Rhydd     15%     20%      12%    13%     10%     11%        9%       9%      6%

Eraill           8%        5%       6%       5%       6%      5%        8%       6%      6%

A gan ystyried y bleidlais blaid neu ranbathol i’r Cynulliad, dros pa restr plaid y byddech chi’n pleidleisio?

                  2007     Mai     Meh    Gorff      Awst    Medi      Hyd        Tach       Rhag

Llafur           30%    30%     40%      37%    39%    41%      40%       41%     42%

Pl. Cymru       21%    21%     19%     20%     23%    19%      23%      20%      21%

Ceid             22%     21%     20%     20%     21%    20%      18%      20%      22%

Dem. Rh       12%     18%      12%    14%       9%     12%       9%        9%        5%

Eraill            16%       9%        9%      8%       8%       8%      11%     11%       10%

Bwriadau Pleidleisio yn y Refferendwm 

Pe bai refferendwm yfory i roi mwy o bwerau deddfu i’r Cynulliad, sut fyddech chi’n pleidleisio? 

                              Ebrill  Meh. Gorff.  Awst  Medi Hydref     Tach   Rhag 

Ie                          49%     55%     48%    48%     49%     52%      48%      46%

Na                            33%     28%     34%     32%    30%     29%      30%      25%

Ddim yn gwybod/ 18%     17%     19%     21%    20%    20%       22%      29%

Ddim am bleidleisio

Un peth bach arall. Os ydych chi eisiau jôcs arbennig o wael ar gyfer y Nadolig, edrychwch yma.

Rwy’n hoff o ymweliadau Eleanor Burnham â fy swyddfa i. Mae hi wastad yn chwyrlio i fewn mor gyflym ag y mae hi’n chwyrlio allan ond tra’u bod hi gyda ni mae wastad rhyw stori ganddi am safon trenau rhwng Wrecsam a Chaerdydd, ei chanu operatig dihafal neu rhyw saga wych. Rwy yr un mor hoff o ymweliadau David Melding, sy’n llawn athroniaeth fel y mae Eleanor yn llawn trenau. Mae yna bosibilrwydd cryf na fydd yr ymweliadau yma’n digwydd wedi Mai 2011.

Mae’r tebygrwydd o ymweliad gan Eleanor fel AC yn isel tu hwnt. Fel sy’n wybyddus i ni oll, mae hi wedi cael yr ail safle ar restr ranbarthol y Democratiaid Rhyddfrydol yn y gogledd. Digon posibl y bydd ymweliadau Aled Roberts yr un mor ddifyr â rhai Eleanor ond efallai na fyddan nhw’n digwydd chwaith. Na, nid achos na fydd Aled eisiau taro mewn (pwy na fyddai eisiau taro mewn?!!) ond na fydd e chwaith yn cael ei ethol. 15,274 o bleidleisiau, neu 7.8% o’r bleidlais gafodd y Democratiaid Rhyddfrydol yng ngogledd Cymru yn 2007. Ddim rhy bell tu ôl iddyn nhw’r oedd y BNP gyda 9,986 ac UKIP ddim llawer pellach eto gyda 8,015. Gyda’i gilydd, roedd ganddyn nhw fwy o bleidlais na’r Democratiaid Rhyddfrydol. Yn hyn o beth, dyw arolwg barn diweddara ITV ddim yn argoeli’n dda iddyn nhw. Dim ond 9% o’r 1,012 holwyd ddywedodd y bydden nhw’n pleidleisio dros y Democratiaid Rhyddfrydol fel ymgeiswyr rhanbarth a dim ond 5% o’r 210 holwyd yng Ngogledd Cymru sy’n bwriadu cynnig eu pleidlais iddyn nhw. Mae’n argoeli’n dalcen caled i hyd yn oed Aled Roberts gymeryd ei le ar y meinciau melyn ym Mae Caerdydd, heb sôn am Eleanor B.

Wedyn David Melding. Sefyllfa ryfedd iawn, iawn sydd ganddo fe. Mae wedi ei ddisodli’n ddiseremoni o frig rhestr ei blaid gan Andrew RT Davies (Swop -RT oedd arfer bod yn #2). Er mwyn i Melding ennill ei le yn y Cynulliad mae angen iddo fe sicrhau nad yw Angela Jones-Evans yn cipio’r Fro oddi wrth Jane Hutt. Os yw e’n dymuno iddi hi gael ei chyfle yn y Cynulliad yna mae angen iddo fe obeithio y bydd Julie Morgan yn ennill Gogledd Caerdydd oddi wrth Jonathan Morgan sy’n AC ers 1999 hefyd (dechreuodd e ar y rhestr rhanbarth cyn ennill Gogledd Caerdydd oddi wrth Lafur yn 2007). Achos os yw’r Ceidwadwyr yn ennill mwy o seddi etholaethol yn rhanbarth Canol De Cymru, fydd dim lle i #2 y rhestr. Cymhleth? Peidiwch â sôn.

Dyw Llafur ddim wir yn dod mewn iddi lle mae rhestrau rhanbarthol yn y cwestiwn -maen nhw’n ennill cymaint o seddi etholaethol fel mai cyfyngedig yw eu cynrychrychiolaeth ranbarthol nhw ag eithrio yn y canolbarth. Mae un newydd da o du rhestrau rhanbarthol Plaid Cymru os ydych chi’n credu mewn cynrychiolaeth gyfartal o ran y rhyw. O’r tair rhestr rhanbarthol yn y de, y menywod sydd ar frig y rhestrau a hynny heb fod angen mecanwaith penodol i’w gwthio nhw yno. Bethan Jenkins aeth â hi’n anrhydeddus yng Ngorllewin De Cymru, Leanne Wood yr un modd yng Nghanol De Cymru ac hefyd Jocelyn Davies yn Nwyrain De Cymru.

Dylan Iorwerth yn edrych ar rai o’r manylion o bleidlais arweinyddiaeth y Blaid Lafur

Llai na chwarter holl aelodau’r Blaid Lafur yng Nghymru a roddodd eu pleidlais gynta’ i’w harweinydd newydd, Ed Miliband, ac ychydig llai na hanner yr Aelodau Seneddol.

Oni bai am bleidlais yr undebau, fyddai’r cyn Ysgrifennydd Amgylchedd ddim wedi ennill y swydd hyd yn oed.

Dyna pam mai gwaith cynta’r arweinydd newydd fydd ennill trwch aelodau ei blaid ei hun ac wedyn tawelu ofnau pobol gwledydd Prydain ei fod ym mhoced y ‘brodyr’.

Hen stori ydi honno, wrth gwrs, ac mi fydd yn newid o’r cyhuddiadau bod Llafur – a’r Ceidwadwyr o ran hynny – ym mhocedi pobol fusnes gyfoethog.

Y manylion

Problem lawer mwy yw bod mwyafrif yr aelodau cyffredin a’r etholaethau eisiau rhywun arall. Os bydd pethau’n dechrau mynd o chwith, mi allai greu trafferthion.

Dim ond saith o’r 40 etholaeth yng Nghymru oedd wedi rhoi Ed Miliband yn gynta’, a rhai bychain iawn yn y Gogledd – fel Dwyfor Meirionnydd, Arfon ac Ynys Môn – oedd tair o’r rheiny.

O gyfri’r pleidleisiau dewis cynta’, mi gafodd David Miliband 3,625 yng Nghymru ac Ed Miliband 2,681. Roedd y sgôr ymhlith aelodau seneddol yn 13 – 10 i’r brawd lleia’.

O gyfri’r pleidleisiau ail ddewis, mi fyddai’r ddau fwy neu lai’n union gyfartal ymhlith ASau … ac yn hynny y mae’r cysur i Lafur.

Y cysur i Lafur

Doedd gan lawer o’r aelodau ddim llawer o wahaniaeth pa un ai David neu Ed a fyddai’n ennill. Mae’n ymddangos mai personoliaeth a phrofiad oedd sail eu dewis yn aml, nid polisïau.

O ran cyfeiriad y blaid, felly, does dim rhwyg anferth ac mae galw’r arweinydd newydd yn ‘Red Ed’ yn nonsens. Dyna fydd tacteg pleidiau’r glymblaid a’r papurau Ceidwadol ond mi fyddai sosialydd go iawn yn chwerthin neu grïo wrth weld y disgrifiad.

Mae’r ymateb tros yr oriau diwetha’ hefyd yn awgrymu bod y ddau frawd yn llawn ymwybodol o’r peryglon – mae’r berthynas rhyngddyn nhw’n rhoi min ar y gystadleuaeth ond hefyd yn debyg o’u sadio nhwthau hefyd.

Y ffigwr pwysig

Tros ffigwr arall y dylai’r Blaid Lafur oedi mewn gwirionedd. Wrth gyhoeddi manylion y bleidlais, mi gyhoeddodd hefyd faint o bapurau balot oedd wedi eu dosbarthu … faint o aelodau sydd ganddi.

Yng Nghymru, mae’r cyfanswm bellach i lawr i 11,160 – cyfartaledd o lai na 280 ym mhob etholaeth. Ond, o fewn y cyfanswm, mae yna amrywiaeth fawr, o 86 ym Maldwyn i 454 yng Ngorllewin Caerdydd.

Dim ond 89 sydd yna yn Nwyfor Meirionnydd ac mae’r cyfanswm yn Aberconwy, Arfon, Ceredigion, Gorllewin Clwyd ac Ynys Môn i gyd o dan 170.

Mae’n awgrymu bod Llafur yn colli’r gallu i gystadlu mewn rhai rhannau o’r wlad. Hi yw’r blaid fwya’ o hyd ond mae’n gymharol wan o ran trefniadaeth a grym gweithredu mewn sawl ardal.

Heb yr undebau llafur, mi fyddai llawer o’i gallu i drefnu a chodi arian yn mynd.

Ifan Morgan Jones sy’n gofyn ai David Miliband yw’r Gordon Brown newydd…

Mae’n siŵr fod David Miliband yn diawlio na wnaeth o ddisodli Gordon Brown pan oedd ganddo’r cyfle.

Fe allai fod wedi dangos yr un dewrder a Prif Weinidog presennol Awstralia, Julia Gillard, a arweiniodd gwrthryfel yn erbyn arweinydd amhoblogaidd y wlad, Kevin Rudd, ac ennill o drwch blewyn etholiad fyddai wedi ei cholli fel arall.

Dwi’n ffyddiog y gallai David Miliband fod wedi ennill yr etholiad ar 6 Mai eleni o’r un trwch blewyn a sicrhau pedwerydd tymor i’r Blaid Lafur pe bai o wedi dewis disodli Gordon Brown. Fe allai fod yn brif weinidog heddiw.

Doedd ganddo ddim y dewrder i weithredu bryd hynny, gan feddwl, mae’n siwr, y byddai’n ddewis naturiol ar gyfer arweinydd y blaid unwaith oedden nhw allan o bŵer. Byddai’r Ceidwadwyr yn gorfod gwneud toriadau amhoblogaidd o ganlyniad i’r diffyg ariannol anferth ac felly roedd ganddo gyfle da o fod yn Brif Weinidog cyn ei fod o’n 50 oed.

Ond ar ôl methu ei gyfle i ddisodli Gordon Brown, mae yna beryg rŵan mai fo fydd y Gordon Brown nesaf. Roedd Brown, fel David Miliband, yn credu y byddai’n cael y cyfle i arwain ei blaid cyn bo hir. Cafodd cynlluniau’r ddau eu sbwylio gan wleidyddion mwy ffres a llai profiadol, Tony Blair ac Ed Miliband.

Fe wnaeth Tony Blair y camgymeriad o roi gormod o bŵer i Gordon Brown, ac mae yna beryg y bydd Ed Miliband yn teimlo fod yna bwysau mawr arno i gynnig sedd flaenllaw yn y Cabinet i’w frawd David. Fel Gordon Brown mae gan David Miliband ei gefnogwyr ei hun ac fe fyddai’n anodd iawn cael gwared ohono. Ac fel Gordon Brown bydd David Miliband yn dal i chwennych swydd y Prif Weinidog, a dros y blynyddoedd fe allai’r chwerwedd yna adeiladau tan ei fod o’n niweidio’r blaid.

Efallai y byddai cariad brawdol yn ddigon er mwyn osgoi hynny. Ond efallai y bydd un o’r ddau yn cymryd penderfyniad dewr a dysgu o gamgymeriad Tony Blair a Gordon Brown. Fe fyddai Ed yn ymddangos yn gas os nad yw’n cynnig sedd a David yn ymddangos yn chwerw os nad yw’n ei derbyn, ond efallai mai dyna fyddai orau i’r blaid yn y pen draw.

Does dim amheuaeth ar ol bore ma. Mae Llafur wrth eu boddau i fod mewn gwrth-blaid yn San Steffan. Nid bod y rhai oedd yn dychan y Ceidwadwyr ar risiau’r Senedd yn y Bae bore ma mewn gwrth-blaid -nhw yw prif blaid y Llywodraeth yng Nghymru wrth gwrs -ond fyddai neb yn eich beio chi am feddwl eu bod nhw.

Rhys Williams*, cyn ddarpar ymgeisydd y blaid yn Nwyrain Caerfyrddin a Dinefwr oedd wyneb yr ymgais ddiweddaraf i ddifrio’r Ysgrifenydd Gwladol Cheryl Gillan sydd yn annerch y siambr am y tro cyntaf heddiw yn ei rol newydd. “Clywch Clywch, mae’r Llywodraethwr Gillan wedi dod i Gymru i roi gwerth i’n bywydau bach di-nod ni!” oedd bloedd Rhys.

Bydd aelodau Llafur, Alun Davies yn eu mysg, yn cymeryd y cyfle’r prynhawn ma i gollfarnu Cheryl Gillan am ohirio’r refferendwm tan flwyddyn nesaf ac am bob mathau o ffaeleddau eraill. Ddylai neb amau am eiliad y byddai Llafur wedi delifro ar beth wmbreth o bethau pe baen nhw wedi aros mewn llywodraeth. Refferendwm yn yr hydref? Dim problem!

Howld on…. dim ond Gorffennaf llynedd dywedodd Peter Hain wrtha i “Dw i ddim yn credu bod [refferendwm] yn mynd i ddigwydd o fewn 18-20 mis. Allwch chi ddim ennill refferendwm bryd hynny.” Felly ydyn ni wir fod credu, 11 mis yn hwyrach, y byddai wedi newid ei feddwl?

*chi’n ei gofio fe -fe ddywedodd yn Barn ei fod e’n casau’r Cymry Cymraeg

Rhiannon Michael sy’n gweld bod Twitter yn arf peryglus yn nwylo gwleidyddion…

Gallech chi feddwl bod Llafur yn joio bod yn wrthblaid yn San Steffan. Drychwch beth maen nhw’n ail-drydar ar Twitter, gan gofio bod y Gweinidog Diwylliant newydd yn San Steffan, Jeremy Hunt, wedi cyhoeddi ddydd Mawrth -ar ran llywodraeth glymblaid y Ceidwadwyr a’r Democratiaid Rhyddfrydol - na fydd cynlluniau Llafur i gael consortiwm newyddion newydd i ddarparu newyddion ar y drydedd sianel yn mynd yn eu blaen. Sylw gan Kirsty Williams, Arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig o 17 Mawrth eleni:

KirstyAM believes that we need the Government to get on and sign the IFNC contracts before the Tories cancel them and sell Welsh news down the river. 1,268,848,143,000.00 via web Retweeted by welshlabour and 3 others.

Dylan Iorwerth sy’n awgrymu y gallai newid y dyddiau diwetha’ fynd ymhellach eto…

Llai na diwrnod o’r llywodraeth glymblaid newydd ac mae wedi bwrw eira ym mis Mai ar fynyddoedd Eryri ac mae diweithdra eisoes wedi codi 9,000! Oedd o’n deud ar y diws.

O hyn ymlaen, y Clameroniaid fydd yn cael y bai am bopeth, yn enwedig gan Lafur a Phlaid Cymru. Ryden ni wedi troi cefn ar system ddwy blaid a chael system dau floc yn lle hynny.

Ychydig flynyddoedd yn ôl roedd y gwleidydd Rhyddfrydol, Alex Carlile, yn sôn yn obeithiol am ail-lunio patrwm y pleidiau trwy wledydd Prydain ac am y posibilrwydd o glosio mawr rhwng Llafur a’r Democratiaid.

Bellach, mae’n ymddangos yn debyg bod David Cameron yn ceisio llunio rhyw fath o bartneriaeth lawer mwy parhaol na hon rhywfaint i’r dde o’r canol. Os daw PR, fe allai Clameroniaeth fod yn drefn hirdymor.

Beth wnaiff Llafur?

Dyna pam fod cam nesa’r Blaid Lafur yn allweddol bwysig. Mi fydd yn cymryd hoe i ddewis arweinydd newydd ac, os ydi’r elfennau mwy meddylgar o’i mewn yn cael eu ffordd, yn ystyried ei chyfeiriad hefyd.

O ran seddi, mae hi bellach wedi ei chyfyngu i rannau diwydiannol o Gymru a’r Alban, i ychydig o’r Midlands, rhannau o Lundain a thalp go lew o ogledd Lloegr. Yn ôl at ei phleidlais graidd.

Mi fyddai rhai am ei gweld hi’n adeiladu ar hynny yn hytrach na cheisio newid ei chefnogwyr, fel y gwnaeth Tony Blair ac arbrawf Llafur Newydd. Mi soniodd Gordon Brown lawer yn ystod yr ymgyrch am y dosbarth canol; mae’n ymddangos na wnaethon nhw ddim gwrando.

Yn ôl felly at y Clabinet a’r lluniau ohonyn nhw’n cyrraedd Downing Street y bore yma. Roedd y Ceidwadwyr yn edrych fel cŵn â dwy gynffon a’r Democratiaid – ar wahân i Vince Cable – yn edrych mor sobor â’r glaw ar b’nawn anghynnes.

Ffrindiau gorau newydd

Mae llawer wedi cymharu’r uniad i garwriaeth fawr â phriodas; mewn gwirionedd mae Cameron a Clegg yn debycach i ddau ffrind gorau newydd. Ond bod un yn hogyn mawr sydd wedi prynu cyfeillgarwch y llall gyda bag o fferins.

Er ei bod yn beryg seilio barn ar luniau, roedd Nick Clegg y bore yma yn edrych fel rhywun oedd wedi deffro ar ôl noson fawr, fel petai hi newydd wawrio arno fo beth oedd wedi digwydd. Fydd trafod y toriadau ddim wedi helpu’r cur pen.

Mae Cymru’n dangos natur y ddau floc newydd yn well nag unman – Llafur a’r Blaid yn rheoli yng Nghaerdydd, y Ceidwadwyr a’r Democratiaid yn Llundain. Sut fydd pawb yn ymgyrchu a phleidleisio yn ystod y cyfnod nesa’?

Tybed a allai’r drefn newydd yn Llundain wthio Llafur Cymru a Phlaid Cymru yn nes at ei gilydd eto?

Dylan Iorwerth yn egluro pam fod y cliche’n gywir.

Efallai mai hwn fydd yr etholiad ola’ o’i fath yng ngwledydd Prydain.

Os bydd yn senedd grog a’r Democratiaid Rhyddfrydol yn taro bargen gydag un o’r ddwy blaid fawr Brydeinig arall, maen nhw’n debyg o fynnu cael pleidleisio cyfrannol go iawn.

Mi fyddai hynny’n golygu seddi mawr gyda rhestrau – dim cystadlaethau lleol, dim aros ar binnau yn oriau mân y bore i weld beth sydd wedi digwydd yn y lle a’r lle, a dim canlyniadau cwbl annisgwyl.

Dyna y mae’r polau piniwn yn ei awgrymu ar hyn o bryd, ond mae yna lawer a allai newid yn ystod yr oriau nesa’.

Mi fydd y Ceidwadwyr yn gobeithio am un hwb ola’ – bod pobol yn gweld mai nhw sydd ar y blaen ac, felly, man a man eu cefnogi ac osgoi strach senedd grog.

Mi fydd Llafur yn gobeithio am ganlyniad tebyg i 1992 pan oedd safle John Major a’r Torïaid bron mor ddigalon ag un Brown a Llafur heddiw (bron).

Bryd hynny, mi gafodd pobol ofn ar y funud ola’ a doedden nhw ddim yn casáu’r Ceidwadwyr ddigon nac yn caru Llafur a Neil Kinnock ddigon i orfodi newid.

Model y pedair Cymru

Yng Nghymru, fel arfer, dydi patrymau’r polau piniwn cenedlaethol ddim yn dal dŵr – mae cymdeithasegwyr iaith yn licio sôn bod yna dair Cymru – Cymraeg, di-Gymraeg a Seisnig; ym myd gwleidyddiaeth, mae yna fwy na hynny.

• Mae gan Blaid Cymru ei Chymru bosib, sy’n cynnwys y Gogledd-orllewin a rhannau o’r gorllewin ac, efallai, Geredigion.

• Mae gan y Democratiaid eu Cymru, sy’n cynnwys y Canolbarth a rhannau o ddinasoedd y De.

• Llafur sydd biau’r Cymoedd o hyd ac mae’r Ceidwadwyr yn gryf yn ardaloedd yr iseldiroedd lle daeth y Normaniaid i mewn gynta’.

Mae’r brwydrau wedyn yn amrywio o le i le a’r canlyniadau’n dilyn. Y tro yma, fe allai Plaid Cymru gipio Llanelli a Môn, ond mae’n amheus a gaiff hi Geredigion.

Y broffwydoliaeth

Os felly, mi fydd y Democratiaid yn cadw’u pedair sedd ac efallai’n cipio un yng Nghasnewydd ac Abertawe ac o bosib, o bosib yn Wrecsam.

Mi ddylai’r Ceidwadwyr ennill tua phedair neu pum sedd newydd, gan orffen gyda llawer llai na’u hanterth yn 1983. Mae Llafur yn sicr o golli ond petaen nhw’n cadw seddi Casnewydd a Wrecsam ac un neu ddwy o’r seddi ymylol eraill, mi fydden nhw’n ddigon hapus.

Ac os ydi’r holl ddarogan yn gywir, mi fydd hanes yn cael ei greu mewn ffordd arall. Am y tro cynta’ mi fydd llywodraeth o un lliw yng Nghaerdydd ac un o liw arall yn Llundain.

Diddorol, hanesyddol – wir yr!