Mae Plaid Cymru yn herio Llywodraeth Lafur Cymru i gadw at yr addewid yn ei maniffesto i wahardd alcohol rhad.

Yn ôl y Blaid mae angen i Lywodraeth Carwyn Jones fynd ati ar unwaith i gyflwyno isafswm ar gyfer pris alcohol, er mwyn lleddfu problemau yfed dan oed a gor-yfed yn gyffredinol.

Mi fyddai gwahardd diodydd rhad yn golygu llai o feddwi, llai yn gorfod mynd i’r ysbyty, llai yn marw oherwydd alcohol, llai o drosedd a llai o golli gwaith – yn ôl Plaid Cymru.

Wrth drafod bwriad Senedd yr Alban i wahardd alcohol rhad, mae Carwyn Jones wedi dweud ei fod yn genfogol o’r syniad ond bod angen cynnal y gwaharddiad trwy Brydain gyfan.

 “O ran prisio alcohol, y brif broblem -a bydd hyn yn broblem yn yr Alban -yw os bydd gennych brisiau gwahanol o bobtu’r ffin, bydd pobl yn croesi’r ffin i brynu alcohol ar yr ochr arall,” meddai’r Prif Weinidog.

“Bydd hyn yn broblem yn yr Alban os ânt ymlaen â’u polisi ar brisio alcohol. Byddai’n fwy effeithiol o lawer pe mabwysiedid yr un polisi yn Lloegr, yr Alban a Chymru, gan y byddai hyn yn sicrhau nad oes gwahaniaeth ym mhris alcohol rhwng y tair cenedl.” 

Yn ôl Carwyn Jones nid oes ganddo’r grym i newid pethau am bod Llywodraeth Prydain wedi gwrthod yr hawl i Lywodraeth Cymru ddeddfu ar drwyddedu alcohol.

Ond mae llefarydd Iechyd y Blaid yn cyhuddo’r Prif Weinidog  o laesu dwylo.

 “Dyma fater arall eto fyth lle mae Llafur yng Nghymru yn amlwg wedi penderfynu eistedd yn ôl a gwneud dim,” meddai Elin Jones, sy’n gobeithio llenwi esgidiau Ieuan Wyn Jones yn Arweinydd y Blaid.

“Cyn hyn, roeddent wedi cytuno y buasai polisi Plaid Cymru ar gyflwyno isafswm pris i alcohol yn llesol.  Ac eto, mae’n ymddangos fel petai’r Prif Weinidog yn troi ei gefn ar hynny, gan ddweud na ddylid cyflwyno’r polisi yng Nghymru oni chaiff ei gyflwyno hefyd yn Lloegr.

“Mae dadl y Prif Weinidog yn chwerthinllyd ac yn mynd yn hollol groes i egwyddorion sylfaenol datganoli. Sylfaen datganoli yw creu polisïau i Gymru, yng Nghymru, ac er lles pobl Cymru, waeth beth yw polisïau cenhedloedd eraill y DG.

“Mae’r tro pedol hwn yn adleisio’r un hen agwedd ‘gwneud-dim’ ddaeth eisoes yn nod Llafur yng Nghymru.”