
Mae’r gyfradd marwolaethau mewn un ardal yn ne Cymru yn waeth na’r cyfartaledd yn Botswana, a hyd yn oed Rwanda, yn ôl ystadegau newydd Llywodraeth San Steffan.
Mae’r ffigyrau yn dangos mai ym Mryncethin, ger Pen-y-bont ar Ogwr, y mae’r cyfradd marwolaeth uchaf trwy Brydain gyfan, gyda 1,499 o farwolaethau i bob 100,000 o’r boblogaeth bob blwyddyn.
Mae hyn o’i gymharu â 1,427 o farwolaethau i bob 100,000 yn Rwanda, a 1,452 o farwolaethau i bob 100,000 yn Botswana, yn ôl ffigyrau Sefydliad Iechyd y Byd.
Ond pentref bach o 1,300 o drigolion yw Bryncethin, sy’n golygu bod y cyfradd cyfartaledd yn golygu, mewn gwirionedd, mai rhyw 19 o farwolaethau fu i gyd yn 2009.
Mae arbenigwyr hefyd wedi rhybuddio bod nifer o ffactorau eraill i’w cymryd i ystyriaeth wrth edrych ar y ffigyrau sydd wedi eu cyhoeddi gan y Llywodraeth – gan gynnwys presenoldeb cartrefi gofal yr henoed neu hosbis mewn rhai ardaloedd, fyddai’n dueddol o gynyddu’r cyfraddau.
Mae’r ffigyrau, sy’n edrych ar gyfraddau marwolaeth yn ystod 2009, yn dangos bod tair ardal o Gymru ymhlith y pump uchaf ar gyfer cyfradd marwolaethau ar draws gwledydd Prydain yn 2009, gyda Bryncethin ar y brig, a dwy ardal o Wrecsam – Gorllewin Gwersyllt ac Offa – yn bedwerydd ac yn bumed ar y rhestr Brydeinig.
Cyfradd Marwolaethau Cymru 2009 – y 10 uchaf:
| Ardal | Awdurdod Lleol | Cyfradd Marwolaethau (i bob 100,000) | |
| 1 | Bryncethin | Pen-y-bont ar Ogwr | 1,499 |
| 2 | Gorllewin Gwersyllt | Wrecsam | 1,419 |
| 3 | Offa | Wrecsam | 1,297 |
| 4 | Grosvenor | Wrecsam | 1,284 |
| 5 | Kingsland | Ynys Môn | 1,213 |
| 6 | Pillgwenlli | Casnewydd | 1,190 |
| 7 | Tudur | Ynys Môn | 1,110 |
| 8 | Y Felinheli | Gwynedd | 1,105 |
| 9 | Ynysddu | Caerffili | 1,094 |
| 10 | Llangrallo Isaf | Pen-y-bont ar Ogwr | 1,091 |